Жылдамдық шектегіші — қозғалыстың максималды жылдамдығын орнатуға мүмкіндік беретін құрылғы.
Ол, мысалы, тек қалада немесе жылдамдық шектеуі енгізілген жерлерде (автострада) тұрақты қозғалыс кезінде пайдалы болуы мүмкін.
Бұл жүйені пайдалану қозғалыс жылдамдығы 30 км/сағ-тан асқанда мүмкін болады.
Басқару
Жүйенің басты қосқышы фаралардың орнын реттеу панелінде орналасқан (сурет 1), қалған элементтер 2-суретте көрсетілген.
Бұл қызғылт сары түсті бақылау шамы аспаптар тақтасында жанады, жылдамдық шектегішінің қосылғанын хабарлайды.
Функция қосылған кезде, аспаптар тақтасында «Шектегіш» және сызықша хабары пайда болады.
Жылдамдықты ұстау жүйесі жұмыс істеген кезде автомобильді жүргізу
Жылдамдық шектеу мәні жүйе жадында сақталған кезде, шекті жылдамдыққа жеткенге дейін автомобильді жүргізу кәдімгіден еш айырмашылығы жоқ.
Осыдан кейін акселератор педаліна кез келген әсер ету белгіленген шекті жылдамдықтан асып кетуге мүмкіндік бермейді, төтенше жағдайларды қоспағанда.
Жүргізушінің қосуы:
Бүйірлік қосқышты (1)
символымен белгіленген жағынан басыңыз.
Аспаптар тақтасында бақылау шамы жанады және автомобиль комплектациясына байланысты бортық компьютер немесе матрицалық табло «Жылдамдықты шектеу» режиміне өтеді.
Жылдамдықты шектеу режимін іске қосу
Тұрақты жылдамдықта (30 км/сағ-тан бастап) рульдік дөңгелектегі (2) қосқышты басыңыз (2-суретті қараңыз).
Жылдамдық мәні жадыға енгізіледі.
Шекті жылдамдық мәнін өзгерту:
Шекті жылдамдық мәнін қысқа мерзімді кезекті басулар немесе ұзақ басу арқылы өзгертуге болады:
- (2) түймесін басу арқылы жылдамдық мәнін арттыру;
- (5) түймесін басу арқылы жылдамдық мәнін азайту.
Төтенше жағдайда белгіленген шекті жылдамдықтан асып кету
Кез келген уақытта акселератор педалін күрт төмен басып (кедергіні жеңіп) белгіленген шекті жылдамдық мәнінен асып кетуге болады.
Автомобильдің белгіленген шекті жылдамдықтан асып қозғалуының барлық уақытында аспаптар тақтасының дисплейінде белгіленген шекті жылдамдықтың мәні көрсетіледі.
Жоғары жылдамдыққа қажеттілік болмаған кезде, акселератор педалін босатңыз, ағымдағы жылдамдық бұрын белгіленген шекті мәннен төмен түскен бойда, шекті жылдамдық шектегішінің жұмысы бірден қайта басталады.
Кейде шектегіш белгіленген шекті жылдамдық мәнін ұстай алмайды (мысалы, автомобиль тік төмен түскенде), аспаптар тақтасында белгіленген шекті жылдамдықтың мәні жыпылықтайды.
Жүйені өшіру
Жылдамдық шектеу жүйесі басқан кезде өшеді (2-суретті қараңыз):
- (4) түймесі — бұл жағдайда жылдамдық мәні жүйе жадында қалады, ал аспаптар тақтасының дисплейінде «мән жадыға енгізілді» хабары пайда болады;
- (1) түймесі — бұл жағдайда жылдамдық мәні жүйе жадында қалмайды, ал аспаптар тақтасындағы бақылау шамы сөніп, функцияның өшірілгенін растайды.
Сақталған жылдамдық шектеу мәнін шақыру
Егер белгіленген шекті жылдамдық мәні жадыға сақталған болса, оны (3) түймесін дисплейде «Жылдамдық шектегіші» жазуы пайда болғанша басып тұру арқылы қалпына келтіруге болады.
Жылдамдық реттегіші
Егер жол жағдайлары мүмкіндік берсе (мысалы, бірқалыпты қозғалыс немесе автомобиль жолымен қозғалыс кезінде), жылдамдық реттегіші белгілі бір қозғалыс жылдамдығын ұстап тұруға мүмкіндік береді, яғни автомобильдің қозғалыс жылдамдығы жылдамдық реттегішімен ұсталады.
Реттегіш автомобильдің 30 км/сағ-тан жоғары кез келген жылдамдығын ұстай алады.
Реттегішті басқару рульдік дөңгелекте орналасқан түймелер арқылы жүзеге асырылады (2-суретті қараңыз).
Жасыл түсті бақылау шамы (6, 3-суретті қараңыз) аспаптар панелінде жанады, қозғалыс жылдамдығын ұстау жүйесінің қосылғанын хабарлайды.
Реттегіш қосылған кезде, аспаптар панелінің дисплейінде «реттегіш» және сызықша хабары пайда болады.
Қосу
Бүйірлік қосқышты (1) «Жылдамдық реттегіші» символымен белгіленген жағынан басыңыз.
Аспаптар тақтасында бақылау шамы жанады және автомобиль комплектациясына байланысты бортық компьютер немесе матрицалық табло «Жылдамдық реттегіші» режиміне өтеді.
Қозғалыс кезінде жылдамдық мәнін орнату
Тұрақты қозғалыс жылдамдығында (30 км/сағ-тан жоғары) және тиісті беріліс қосылған кезде (механикалық беріліс қорабы бар автомобильдер үшін) (2) түймесін басыңыз: ағымдағы жылдамдықтың мәні жүйе жадына енгізіледі.
Белгіленген жылдамдық жадыға енгізілгеннен кейін акселератор педалін босатуға болады, қозғалыс жылдамдығы автоматты түрде ұсталады.
Белгіленген жылдамдықты өзгерту
Реттегіш ұстайтын автомобиль жылдамдығын бірнеше қысқа немесе бір ұзақ басу арқылы өзгертуге болады:
- (2) түймесін басу арқылы жылдамдық мәнін арттыру;
- (5) түймесін басу арқылы жылдамдық мәнін азайту.
Төтенше жағдайда белгіленген қозғалыс жылдамдығынан асып кету
Белгіленген қозғалыс жылдамдығын кез келген уақытта акселератор педалін басу арқылы асып кетуге болады.
Ағымдағы жылдамдық белгіленген мәннен асып тұрған барлық уақытта, аспаптар тақтасында автомобильдің белгіленген жылдамдығының мәні жыпылықтайды.
Белгіленген жылдамдықтан асып кету қажеттілігі болмаған кезде, акселератор педалін босатыңыз: автомобиль автоматты түрде белгіленген жылдамдық режиміне оралады.
Кейде белгіленген қозғалыс жылдамдығын ұстап тұру мүмкін емес (мысалы, автомобиль тік төмен түскенде), аспаптар тақтасында белгіленген жылдамдықтың мәні жыпылықтайды.
Жүйені өшіру
Жылдамдық шектеу жүйесі басқан кезде өшеді:
- тежеуіш педалі;
- ілініс педалі немесе селектор рычагын бейтарап күйге жылжыту (автоматты трансмиссиясы бар автомобильдер үшін);
- (4) түймесі — бұл жағдайда белгіленген жылдамдық мәні жүйе жадында сақталады;
- (1) түймесін басу — бұл жағдайда жылдамдық мәні жүйе жадында сақталады.
Алғашқы үш жағдайда аспаптар тақтасында «Мән жадыға енгізілді» хабары пайда болады.
Аспаптар тақтасындағы бақылау шамы сөніп, жүйенің өшірілгенін ескертеді.
Сақталған белгіленген жылдамдық мәнін шақыру
Егер жылдамдық мәні жадыға сақталған болса, оны (3) түймесін аспаптар дисплейінде «Жылдамдық реттегіші» хабары пайда болғанша басу арқылы шақыруға болады, автомобильдің қозғалыс жылдамдығы 30 км/сағ-тан асқан жағдайда.
Бұл қосымша жүйе жүргізуді жеңілдетуге арналған.
Дегенмен, бұл жүйе жүргізушінің дағдыларын алмастырмайды, сондай-ақ жылдамдық режимін және қауіпсіз жүргізу ережелерін сақтау қажеттілігін жоймайды.








