Автоматты беріліс қорабы үйкеліс тежегіші бар дәстүрлі планетарлық конструкцияны қолдана отырып конфигурацияланған және қозғалтқыштың иінді білігіне момент түрлендіргіші арқылы қосылған.
Автоматты беріліс қорабының электронды басқару жүйесі көлік жылдамдығын және қозғалтқыш жүктемесін үнемі бақылап отырады, қозғалтқыштың шамадан тыс жүктелуін болдырмау үшін жүргізушінің төмен жылдамдықта жоғары беріліске ауысуына немесе қозғалтқыштың рұқсат етілген ең жоғары айналу жиілігінен асып кетуіне жол бермеу үшін тым жоғары жылдамдықта төмен беріліске ауысуына жол бермей, жүргізуші қателіктерін болдырмайды.
Көлік жылдамдығы төмендеген кезде, берілістер жүргізушінің араласуынсыз автоматты түрде төменгі берілістерге ауысады.
Көлік толығымен тоқтаған кезде, 1-беріліс автоматты түрде қосылады.
Автоматты беріліс қорабы момент түрлендіргішінен, сорғыдан, планетарлық редуктордан, көп дискілі муфталардан, көп дискілі тежегіштерден және клапандар блогынан тұрады.
Момент түрлендіргіші ілініс қызметін атқарады және қозғалтқышты беріліс қорабы механизмімен тегіс қосуға және көлік қозғала бастаған кезде айналу моментін арттыруға қызмет етеді.
Момент түрлендіргішінің корпусы қозғалтқыштың иінді білігіне жетек дискісі арқылы қосылған және қозғалтқыш жұмыс істеп тұрған кезде үздіксіз айналады.
Момент түрлендіргішінің ішкі қуысы автоматты беріліс қораптарына арналған жұмыс сұйықтығымен толтырылған.
Қозғалтқыш момент түрлендіргішін айналдырады және сорғы дөңгелегін іске қосады, ол турбина дөңгелегі бағытында жұмыс сұйықтығының ағындарын жасайды.
Соңғысы сорғы дөңгелегі жасаған жұмыс сұйықтығының ағындары есебінен айнала бастайды.
Турбина және сорғы дөңгелектерінің айналу жылдамдықтарының үлкен айырмашылығы кезінде реактор сұйықтық ағынының бағытын өзгертіп, айналу моментін арттырады.
Жылдамдықтар айырмасы азайған сайын ол қажетсіз болады, сондықтан ол бір бағытты ілініске орнатылған.
Беріліс қорабы картерінің алдыңғы бөлігінде орнатылған сорғы қысым жасайды және беріліс қорабындағы барлық жүйелерге жұмыс сұйықтығын береді.
Планетарлық редуктор сыртқы және ішкі тісті берілістері бар тісті беріліс болып табылады, ол әртүрлі беріліс қатынастарын алу үшін оның элементтерін қосудың әртүрлі тәсілдерін қамтамасыз етеді.
Көп дискілі муфталар мен дискілі тежегіштердің жұмыс принципі өте ұқсас, айырмашылығы көп дискілі муфта беріліс қорабының буындарын бір-бірімен қосады, ал дискілі тежегіш оларды беріліс қорабының картерімен қосады.
Муфтаға берілетін жұмыс сұйықтығы поршенді іске қосады және үйкеліс дискілерінің сығылуы жүреді.
Муфтамен блокталған буындар тұтас бір бөлік ретінде айнала бастайды.
Дискілі тежегіштер өшірілген кезде, жұмыс сұйықтығы муфтаға берілуін тоқтатады және поршень қайтару серіппесінің әсерінен бастапқы күйіне оралады.
Көп дискілі муфта конструкциясының ерекшелігі - ол үнемі айналуда болады және жұмыс сұйықтығына әсер ететін ортадан тепкіш күштің әсерінен муфтаның босатылуына жол бермейтін қысым жасалады.
Қосымша муфтаға шарлы клапан орнатылған.
Ол муфтаның центрінен шетіне мүмкіндігінше жақын орналасқан.
Көп дискілі муфтаның камерасындағы жұмыс сұйықтығының қысымы жоғарылағанда, шарлы клапан дренаждық тесікті жабады, ал камерадағы қысым төмендегенде, шарлы клапан ортадан тепкіш күштің әсерінен дренаждық тесікті ашады және муфта босатылады.
Автоматты беріліс қорабын басқару жетегі тростық, механикалық беріліс қорабын басқару жетегі сияқты принцип бойынша жасалған, бірақ одан бөлшектерінің саны мен конструкциясы бойынша ерекшеленеді.
Автоматты беріліс қорабының селекторы еден туннелінде механикалық беріліс қорабының басқару рычагы сияқты жерде орнатылған және беріліс қорабындағы басқару блогына троспен қосылған.
Автоматты беріліс қорабының дифференциалы конструкциясы бойынша механикалық беріліс қорабының дифференциалына толығымен ұқсас.
Дифференциал корпусында шығыс біліктері үшін екі тығыздалған тесік жасалған, бұл беріліс қорабын жұмыс сұйықтығын төкпей бөлшектеуге мүмкіндік береді.
DP0 автоматты беріліс қораптары бар автомобильдер «Shift Lock» және «Lock Up» жүйелерімен жабдықталған.
«Shift Lock» жүйесі тежегіш педалі бір уақытта басылмаған жағдайда селектор рычагының қозғалысын блоктайды.
Аккумуляторлық батарея істен шыққан кезде техникалық көмек көрсету кезінде автомобильді пайдалану жөніндегі нұсқаулықтың нұсқауларын басшылыққа алу керек.
«Lock Up» жүйесі немесе момент түрлендіргішін бұғаттау автоматты беріліс қорабының қозғалтқышпен тікелей байланысын орнатуға мүмкіндік береді.
Бұл момент түрлендіргішінде орнатылған «мини-үйкеліс» арқасында жүзеге асырылады.
«Lock Up» жүйесі АБҚ ЭБУ арқылы басқарылады.
Автоматты беріліс қорабын майлау қысыммен жүзеге асырылады, демек, ол тек қозғалтқыш жұмыс істеп тұрғанда қамтамасыз етіледі.
1-сурет. Автоматты беріліс қорабының идентификациялық таңбалануы
Сондықтан, елеулі зақымдануды болдырмау үшін келесі ережелерді орындау қажет:
- – ешқандай жағдайда тұтану өшірулі күйде жүруге болмайды (мысалы, еңісте);
- – автомобильді итеру арқылы жылжытуға болмайды (мысалы, жанармай құю станциясына дейін жеткізу үшін). Егер мұндай қажеттілік туындаса, сақтық шараларын орындаңыз;
Автомобиль дөңгелектерінің жетегі тек қозғалтқыш жұмыс істеп тұрғанда жүзеге асырылатындықтан, АБҚ бар автомобильдің қозғалтқышын итеру арқылы іске қосу мүмкін емес.
