Cummins ISF2.8 (GAZelle NEXT) қозғалтқышының жалпы құрылысы
Cummins ISF2.8 қозғалтқышы — дизельдік, төрт тактілі, төрт цилиндрлі, қатарлы, он алты клапанды, сұйықтық салқындатулы, турбо үрлеулі.
Қозғалтқыш электронды отын беру жүйесімен жабдықталған.
1-суретте қозғалтқыштың сол жақтан көрінісі көрсетілген.
2-суретте қозғалтқыштың алдыңғы жақтан көрінісі көрсетілген.
Цилиндр блогы және иінді-шатун механизмі
Цилиндр блогы сұр шойыннан жасалған.
Цилиндрлер блоктың өзінде растачланған.
Цилиндрлер арасында салқындатқыш сұйықтыққа арналған арналар растачланған.
Цилиндр блогында бөлшектер мен тораптарды бекітуге арналған құйылған құлақшалар мен тесіктер бар.
Цилиндр блогының төменгі бөлігінде бес негізгі подшипник тіреуіші жасалған.
Негізгі подшипник қақпақтары блокқа екі болтпен бекітіледі.
Қақпақтар блокпен бірге өңделген, орындарын ауыстыруға болмайды.
Төртінші подшипник қақпағы иінді біліктің осьтік жылжуын шектеу үшін жиектері бар төсемдерді орнатуға өңделген. Әр қақпаққа реттік нөмірлер соғылған.
Блоктың алдыңғы ұшына май сорғысы бекітіледі.
Май сорғысының корпусы алюминий қорытпасынан жасалған.
Май сорғысының корпусына иінді біліктің алдыңғы сальнигі басылады.
Блоктың артқы ұшына маховик картері (1-суреттегі 8-поз.) бекітіледі, оған ілініс картері бекітіледі.
Маховик картері шойыннан, ал ілініс картері алюминий қорытпасынан жасалған.
Блоктың үстіне цилиндр басы, ал астына пластиктен жасалған поддон бекітіледі.
Цилиндр басы және газ тарату механизмі
Цилиндр басы (ЦБ) сұр шойыннан цилиндрлерді көлденең үрлеу схемасы бойынша жасалған.
Цилиндр блогы мен бас арасына металл арматураланған, шөгіндісіз төсем орнатылады.
Баста қызуға төзімді болаттан жасалған сору және шығару клапандары орнатылады.
Клапандардың сабақтары хромдалған.
Клапандар бір серіппемен жабдықталған және табақша арқылы екі сухарьмен бекітіледі.
Серіппелер трансформатор болатынан жасалған.
Клапан бағыттауыштары цилиндр басында тікелей жасалған және төлкелері жоқ, сондықтан клапан бағыттауыштары тозғанда ЦБ ауыстырылады.
Клапандар жетегі цилиндр басында орналасқан газ тарату білігінен роликті тіреуіштері «В» бар тіреуіштер «Б» және екі иінді итергіштер «А» арқылы жүзеге асырылады, олардың әрқайсысы бір уақытта екі клапанның сабақтарына тіреледі (суретте алдыңғы тіреуіш шешілген).
Клапан тіреуіштері блок басына болттармен бекітіледі.
Клапан жетегіндегі саңылаулар тіреуішке бұралған контргайкалары бар болттардың көмегімен реттеледі. ЦБ-да клапан ұялары керілумен орнатылады.
Бастың төменгі бөлігінде жану камералары жоқ, өйткені олар поршень түптерінде жасалған.
Үстінен цилиндр басы пластик қақпақпен жабылады.
Иінді білік
Иінді білік болаттан, бес тіреуішті, антифрикциялық қабаты бар жұқа қабырғалы болат төсемдері бар негізгі подшипниктерде айналады.
Төменгі төсемдер «А» биметалды, ал жоғарғылары «Б» — үшметалды.
Май ағызу тесіктері тек жоғарғы төсемдерде бар.
Иінді біліктің алдыңғы мойнында май сорғысын жетектеуге арналған алтықырлы жасалған.
Иінді біліктің артқы мойнында отын сорғысы мен газ тарату білігін жетектейтін тісті дөңгелек жасалған.
Иінді біліктің осьтік жылжуы төртінші негізгі подшипниктің жоғарғы төсемінің жиектерімен бекітіледі.
Газ тарату білігі
Газ тарату білігі шойыннан жасалған және бес тіреуіш мойны және әр цилиндрге екі жұдырықшасы бар.
Газ тарату білігінің артқы мойнындағы «А» ойығы білікті осьтік жылжудан бекіту үшін оған тіреуіш пластинаны орнатуға арналған.
Газ тарату білігінің артқы ұшында оның жетегінің жұлдызшасы мен фаза датчигінің беруші дискісін орнатуға арналған ішкі бұрандалы білікше жасалған.
Газ тарату білігінің алдыңғы ұшында вакуумдық сорғыны жетектеуге арналған диаметрлік ойығы бар білікше жасалған.
Білік бір қатарлы роликті тізбектің көмегімен айналады, тізбек аралық тісті дөңгелектің «В» шеңберіне «А» кигізіледі, ол иінді біліктегі «Б» тісті шеңберден жетектеледі.
Поршеньдер мен шатундар
Поршеньдер алюминий қорытпасынан жасалған.
Поршеньдердің түптерінде жану камерасы жасалған.
Поршеньдерді цилиндрге дұрыс орнату үшін жоғарғы бетіне көрсеткі салынған.
Поршеньдерді көрсеткі қозғалтқыштың алдыңғы бөлігіне қарайтындай етіп орнатады.
Поршеньдерге үш сақина орнатылған.
Екі сақина компрессиялық және бір сақина май сығушы.
Жоғарғы сақина трапеция тәрізді.
Екінші компрессиялық сақинаның ойығы бар.
Сақинаны осы ойығымен төмен қаратып орнату керек.
Май сығушы сақина құйма сақинадан және кеңейткіштен тұрады.
Поршень шатунға қалқымалы типтегі поршень саусағымен бекітіледі.
Осьтік жылжудан саусақ поршеньдердің бобышкаларындағы бекіткіш сақиналармен ұсталады.
Поршеньдерді салқындату үшін цилиндр блогының төменгі бөлігінде май магистралімен қосылатын форсункалар орнатылған.
Форсункалардан май поршеньдердің юбкаларына ағынмен беріледі.
Шатундар болаттан, соғылған.
Шатунның жоғарғы басына қалайылы қоладан жасалған төлке басылады.
Шатун қақпағы екі болтпен бекітіледі.
Шатун қақпақтарына цилиндр нөмірлері соғылған.
Шатун қақпақтары мен шатундардың өздері біртұтас жасалады. Сондықтан орындарын ауыстыруға болмайды.
Шатунның төменгі басына шатун төсемдері салынады.
Маховик
Маховик шойыннан, болат тісті шеңберімен.
Иінді білікке сегіз болтпен бекітіледі. Орталық бөлігіне беріліс қорабының бірінші білігінің тіреуіш подшипнигі басылады.
Майлау жүйесі
Қозғалтқыштың майлау жүйесі аралас: ең көп жүктелген бөлшектер қысыммен майланады, ал қалғандары — бағытталған шашыраумен немесе жанасатын бөлшектер арасындағы саңылаулардан ағатын майдың шашырауымен.
Майлау жүйесіндегі қысым цилиндр блогының алдыңғы қақпағында орнатылған және иінді біліктің алдыңғы ұшынан жетектелетін май сорғысымен жасалады.
Сорғы майды қозғалтқыштың май картерінен май қабылдағыш арқылы сорып, май сүзгісі арқылы басты май магистраліне береді.
Басты магистральдан иінді біліктің негізгі подшипниктеріне май беру арналары таралады.
Негізгі подшипниктердің ұяларында форсункалар орнатылған, олар арқылы май цилиндр қабырғалары мен поршень түптеріне шашырайды.
Шатун подшипниктеріне май иінді біліктің денесінде жасалған арналар арқылы беріледі.
Басты май магистралінен газ тарату білігінің подшипниктеріне май беру арнасы таралады.
Майдың бір бөлігі шланг арқылы турбокомпрессорға жіберіледі, содан кейін картерге қайтарылады.
Артық май блок басынан ағызу арналары арқылы май картеріне ағады.
Картер желдету жүйесі
Картер желдету жүйесі ашық типті, атмосферамен тікелей клапан арқылы байланысады, ол картерде вакуум пайда болатын кейбір жұмыс режимдерінде қозғалтқышқа жол шаңы мен кірінің сорылуын болдырмайды.
Салқындату жүйесі
Салқындату жүйесі герметикалық, кеңейту багімен, блоктағы цилиндрлерді, цилиндр басындағы жану камералары мен газ арналарын қоршайтын құймада жасалған салқындату көйлегінen тұрады.
Салқындатқыш сұйықтықтың мәжбүрлі айналымын иінді біліктен поликлиналы белдікпен жетектелетін центрифугалық су сорғысы қамтамасыз етеді, ол бір уақытта генераторды, рульдік басқару гидроқүшейткішінің сорғысын және салқындату жүйесі радиаторы желдеткішінің тіреуіш шкивін жетектейді.
Салқындатқыш сұйықтықтың қалыпты жұмыс температурасын ұстап тұру үшін салқындату жүйесінде термостат орнатылған, ол қозғалтқыш қызбаған және салқындатқыш сұйықтық температурасы төмен кезде жүйенің үлкен шеңберін жабады.
Сонымен қатар, салқындату жүйесі радиаторының желдеткіші салқындатқыш сұйықтықтың максималды рұқсат етілген температурасына жеткенде желдеткішті қосатын сұйықтық-фрикциялық ілініспен жабдықталған.
Отын беру жүйесі
Cummins ISF2.8 дизельдік қозғалтқышы бар GAZelle NEXT автомобильдеріне Common Rail отын бүрку жүйесі орнатылады.
Отын беру жүйесіне келесі ішкі жүйелер кіреді:
- отын беру: отын қабылдағышы бар отын багы, қолмен отын айдайтын сорғысы бар отын сүзгісі, жоғары қысымды отын сорғысы, рампа, форсункалар, отын құбырлары;
- ауа беру: ауа сүзгісінен, турбокомпрессордан, үрлеу ауасын салқындатқыштан, сору құбырынан тұрады.
Шығару жүйесі пайдаланылған газдарды қозғалтқыш цилиндрлерінен шығаруға және жұмыс кезіндегі шу деңгейін төмендетуге арналған.
Қуат агрегаты (қозғалтқыш беріліс қорабымен) серпімді резеңке элементтері бар үш тіреуішке орнатылған.