Ескерту. Клапан жетегіндегі саңылауларды тексеру және реттеу суық қозғалтқышта (салқындатқыш сұйықтық температурасы 20 °C) цилиндр басы орнатылған күйде орындалады.
1. Сәндік қақпақты және цилиндр басының қақпағын шешу
- Бекітпе бұрандаларын бұрап алып, қозғалтқыштың сәндік қақпағын (А) шешіңіз.
- Цилиндр басының қақпағын шешіңіз:
- тұтату шарғыларының қосқыштарын (А) ажыратыңыз, содан кейін тиісті бекітпе бұрандаларын бұрап алып, шарғыларды шешіңіз;
- цилиндр басының қақпағынан картердің мәжбүрлі желдету шлангін (А) ажыратыңыз;
- цилиндр басы қақпағының бекітпе бұрандаларын бұрап алып, содан кейін қақпақты (А) және тығыздағышты шешіңіз.
2. № 1 цилиндрдің поршеньін сығу тактісінің ЖӨН-не орнату
- Иінді білік шкивін сағат тілімен айналдырып, оның ойығын ГРМ жетегі шынжыры қақпағындағы орнату белгісімен «Т» сәйкестендіріңіз.
- Шығару клапандары білікшесінің жұлдызшасындағы және кіргізу клапандары білікшесінің газ тарату фазаларын өзгерту жүйесінің (CVVT) муфтасындағы ЖӨН белгілері (А) бір-біріне қарай бағытталғанына (цилиндр басының жоғарғы жазықтығымен сәйкестендірілгеніне) көз жеткізіңіз. Сәйкестендіру болмаса, иінді білікті бір айналымға (360°) айналдырыңыз.
3. Клапан жетегіндегі саңылауларды тексеру
- Суретте белгіленген клапандардың ғана саңылауларын тексеріңіз (№ 1 цилиндр поршеньі сығу ЖӨН-де болғанда):
- № 1 және № 2 цилиндрлердің кіргізу клапандары;
- № 1 және № 3 цилиндрлердің шығару клапандары.
Саңылауды өлшеу үшін:
- жазық щупты пайдаланыңыз;
- клапан итергіші мен жұдырықшаның артқы (жұмыс емес) бөлігінің беті арасындағы саңылауды өлшеңіз.
- Салқындатқыш сұйықтық температурасы 20 °C кезіндегі номиналдық саңылаулар:
- кіргізу клапандары: 0,10–0,30 мм;
- шығару клапандары: 0,20–0,40 мм.
Саңылау мәні рұқсат етілген мәндерге сәйкес келмеген жағдайда өлшеу нәтижелерін жазып алыңыз. Бұл деректер жаңа клапан итергішін таңдау үшін қажет болады.
- Иінді білік шкивін бір айналымға (360°) айналдырып, ондағы ойықты тұтануды алдын ала беру бұрышы индикаторындағы орнату белгісімен «Т» сәйкестендіріңіз (ГРМ жетегі шынжыры қақпағындағы шкала).
- Суретте белгіленген клапандардың ғана саңылауларын тексеріңіз (№ 4 цилиндр поршеньі сығу ЖӨН-де болғанда):
- № 3 және № 4 цилиндрлердің кіргізу клапандары;
- № 2 және № 4 цилиндрлердің шығару клапандары.
Саңылауларды 3.1-тармаққа ұқсас өлшеңіз.
4. Кіргізу және шығару клапандары жетегіндегі саңылауларды реттеу
- № 1 цилиндрдің поршеньін сығу тактісінің ЖӨН-не орнатыңыз.
- Шығару клапандары білікшесінің жұлдызшасындағы және кіргізу клапандары білікшесінің CVVT муфтасындағы ЖӨН белгілерінің цилиндр басының жоғарғы жазықтығымен сәйкестендірілгеніне көз жеткізіңіз.
- ГРМ жетегі шынжыры қақпағындағы сервистік саңылаудың бұрандасын бұрап алыңыз.
Назар аударыңыз! Бұранданы қайта пайдаланбаңыз — оны жаңасымен ауыстырыңыз.
- Шынжыр тартқышының плунжерін бекіту үшін ГРМ жетегі шынжыры қақпағындағы сервистік саңылауға жіңішке штанганы (штифтті) салыңыз.
- Шығару клапандары білікшесін сомын кілтімен бекітіп, жұлдызшаның бекітпе бұрандасын босатыңыз.
- Бұрандаларды бұрап алып, білікшелер мойынтіректерінің қақпағын (А) шешіңіз.
- Бұрандаларды бұрап алып, білікшелер мойынтіректерінің қақпақтарын (А) суретте көрсетілген ретпен шешіңіз.
- Кіргізу клапандары білікшесі мойынтіректерінің қақпақтарын 4.6-тармақта көрсетілген ретпен босатып, шешіңіз.
- Жұлдызшалардан ажыратқан кезде ГРМ жетегі шынжырының түсіп кетуіне жол бермей, білікшелерді шешіңіз.
- Газ тарату механизмінің шынжырын жіппен бекітіңіз.
Ескерту. ГРМ жетегі шынжыры қақпағының артына бөгде заттардың түсуіне жол бермеңіз. - Микрометрдің көмегімен шешілген клапан итергішінің қалыңдығын өлшеңіз.
- Номиналдық саңылауды қамтамасыз ету үшін жаңа итергіштің қалыңдығын есептеңіз:
- кіргізу клапаны үшін: N = T + [A − 0,20] мм;
- шығару клапаны үшін: N = T + [A − 0,25] мм,
мұндағы:
T — шешілген итергіштің қалыңдығы;
A — клапан жетегінде өлшенген саңылау;
N — жаңа итергіштің қалыңдығы.
- Қалыңдығы есептелген мәнге мүмкіндігінше жақын жаңа клапан итергішін таңдаңыз.
Ескерту. 3,00 мм-ден 3,60 мм-ге дейінгі диапазонда қадамы 0,015 мм болатын 41 итергіш өлшемі қолжетімді. - Таңдалған клапан итергішін аздап мотор майын жағып, орнатыңыз.
- ГРМ жетегі шынжырын ұстап, кіргізу клапандары білікшесін цилиндр басына салыңыз.
- ГРМ жетегі шынжырын кіргізу клапандары білікшесіне орнатыңыз.
- Шынжыр мен білікше жұлдызшасының салыстырмалы орнының белгілерін (А) сәйкестендіріп, шығару клапандары білікшесін орнатыңыз.
- Білікшелер мойынтіректерінің қақпақтарын суретте көрсетілген ретпен бірнеше қабылдауда номиналдық моментпен орнатып, тартыңыз:
- М6 бұрандасы: 11–13 Н·м;
- М8 бұрандасы: 28–31 Н·м.
- ГРМ жетегі шынжыры қақпағындағы сервистік саңылаудан (4.4-тармақта орнатылған) жіңішке штанганы (штифтті) шығарып, содан кейін сервистік саңылаудың жаңа бұрандасын орнатыңыз. Тарту моменті: 12–15 Н·м.
5. Клапан жетегіндегі саңылауларды қайта тексеру
- Иінді білік шкивін сағат тілімен екі айналымға айналдырыңыз.
- Мыналарды тексеріңіз:
- шынжыр мен білікшелер жұлдызшаларының салыстырмалы орны белгілерінің сәйкестендірілуі;
- иінді білік шкивіндегі ойықтың тұтануды алдын ала беру бұрышы индикаторындағы орнату белгісімен «О» сәйкестендірілуі (ГРМ жетегі шынжыры қақпағындағы шкала).
- Реттеуден кейін клапан жетегіндегі саңылауларды қайта тексеріңіз.
Реттеуден кейінгі номиналдық саңылаулар (салқындатқыш сұйықтық температурасы 20 °C):- кіргізу клапандары: 0,17–0,23 мм;
- шығару клапандары: 0,27–0,33 мм.
6. Цилиндр басы қақпағын орнату
- ГРМ жетегі шынжыры қақпағы мен цилиндр басы қақпағының жанасу жазықтықтарынан ескі тығыздағыш пен герметик қалдықтарын кетіріңіз.
- Цилиндр басы қақпағының ойығына жаңа тығыздағышты орнатыңыз.
- Герметик жағылатын бетті майсыздандырыңыз.
- ГРМ жетегі шынжыры қақпағының жанасу бетіне (суретті қараңыз) диаметрі 2,0–2,5 мм үздіксіз жолақпен Loctite 5900 герметигін жағыңыз.
Ескерту. Герметик жағу алдында жанасу жазықтықтарының құрғақ және таза екеніне көз жеткізіңіз.
Назар аударыңыз:
- герметик жағылғаннан кейін 5 минут ішінде цилиндр басы қақпағын орнатып, бекітіңіз;
- қозғалтқышқа мотор майын құю алдында кемінде 30 минут күтіңіз.
- Жаңа тығыздағышы бар цилиндр басы қақпағын орнатып, бекітпе бұрандаларын суретте көрсетілген ретпен екі қабылдауда номиналдық моментпен тартыңыз:
- 1-қабылдау: 4–6 Н·м;
- 2-қабылдау: 8–10 Н·м.
7. Қорытынды операциялар
- Картердің мәжбүрлі желдету шлангін цилиндр басы қақпағына жалғаңыз.
- Тұтату шарғыларын орнатып, тиісті бекітпе бұрандаларын номиналдық моментпен тартып, қосқыштарды жалғаңыз. Тарту моменті: 10–12 Н·м.
- Қозғалтқыштың сәндік қақпағын орнатыңыз. Тарту моменті: 8–12 Н·м.
