Cummins ISF2.8 GAZelle Next қозғалтқышты басқару жүйесі

Қозғалтқыш датчиктерден ақпарат алатын қозғалтқышты басқару блогын (ЭББ) қамтитын электрондық жүйемен басқарылады.

Қозғалтқышты басқару жүйесі элементтерінің белгіленуі бар сұлба
1-сур. Қозғалтқышты басқару жүйесі: А5 — қозғалтқышты басқару блогы; В11 — атмосфералық қысым датчигі; В12 — артық қысым ауасының қысымы мен температурасының біріктірілген датчигі; В14 — бөлу білігінің орны (фаза) датчигі; В15 — отын рампындағы қысым датчигі; В16 — иінді біліктің айналу жиілігінің датчигі; В17 — дроссель жапқышын басқару педалінің орны датчигі; В18 — салқындатқыш сұйықтық температурасының датчигі; В19 — авариялық май қысымының датчигі; В75 — ауаның массалық шығынының датчигі; В103 — отында судың бар-жоғының датчигі; Е23 — ауа қыздырғышы; F5 — сақтандырғыштардың күш блогы; F41 — сақтандырғыштар блогы; F43 — жоғарғы сақтандырғыштар блогы; F45 — аккумулятор батареясының сақтандырғыштары; К1 — стартер релесі; К5 — стартерді бұғаттау релесі; К64 — ауа қыздырғышының релесі; М1 — стартер; М50 — рециркуляция жапқышының моторедукторы; М51 — рециркуляция клапанының электр жетегі; Y1, Y2, Y3, Y4 — отын форсункалары; №1 — отын беруді өшіру клапаны; Р2 — аспаптар комбинациясы; S1 — аспаптар мен стартер ажыратқышы (тұтану құлыпы); S136 — сцепление педалінің орны датчигі; S9 — сол жақ руль асты ажыратқышы; S30 — тежеу сигналының ажыратқышы; Х51 — басқару блогының диагностикалық ашасы; Х52 — басқару блогының диагностика сұрауы түймесінің колодкасы; Х53 — диагностикалық аша

Қозғалтқышты басқару жүйесінің сұлбасы 1-суретте көрсетілген.

  • 1. Қозғалтқыштың электрондық басқару блогы
Екі ашасы бар ЭББ корпусы
Қозғалтқыштың электрондық басқару блогы

Қозғалтқышты және машинаның бірқатар функцияларын басқару үшін ЭББ модулінде екі аша бар: жинақ жабдығының сым байламының 58-контактілі ашасы және қозғалтқыш сым байламының 96-контактілі ашасы.

  • 2. Иінді біліктің орнын анықтайтын датчик
Магниттік өзегі бар индуктивті датчик
Иінді біліктің орнын анықтайтын датчик

Иінді біліктің орнын анықтайтын датчик цилиндрлер блогының алдыңғы қақпағына орнатылған және ЭББ жұмысын 1-ші цилиндр поршенінің ЖӨН-мен және иінді біліктің бұрыштық орнымен синхрондауға арналған.

Иінді білік айналғанда иінді біліктегі беруші дискінің тістері датчиктің магнит өрісін өзгертіп, айнымалы ток кернеуінің импульстерін тудырады.

Электрондық блок датчик сигналдары бойынша иінді біліктің айналу жиілігін анықтайды.

Датчиктің ақаулығы қозғалтқышты басқару жүйесінің толық істен шығуына әкеледі: сигнал болмаған кезде қозғалтқышты іске қосу мүмкін емес.

  • 3. Бөлу білігінің орнын анықтайтын датчик

Бөлу білігінің орнын анықтайтын датчик иінді біліктің орнын анықтайтын датчикпен бірдей.

Бөлу білігі айналғанда оның беруші дискісінің шығыңқылары датчиктің магнит өрісін өзгертіп, айнымалы ток кернеуінің импульстерін тудырады.

Датчик сигналдарын ЭББ цилиндрлердің жұмыс тәртібіне сәйкес фазалық отын бүркуді ұйымдастыру үшін пайдаланады.

Кіру құбырындағы біріктірілген датчик
Артық қысым датчигі
  • 4. Артық қысым датчигі және ауа температурасының датчигі

Артық қысым датчигі және цилиндрлерге кіретін ауа температурасының датчигі бір торапқа (біріктірілген датчикке) біріктірілген, ол кіру құбырына орнатылған.

Датчик сигналдары бойынша ауаның артық қысымы бақыланады және реттеледі.

Өлшенген қысым мәнін ЭББ өз жадында сақталатын көппараметрлік сипаттама мәндерімен салыстырады.

Егер нақты қысым мәні берілген мәннен өзгеше болса, ЭББ турбинаның бағыттаушы аппаратының жетегі арқылы артық қысымды реттейді.

Датчик ақаулы болған кезде басқару блогы артық қысымды шектейді, нәтижесінде қозғалтқыш қуаты төмендеуі мүмкін.

Мотор сым байламына бекітілген датчик
Атмосфералық қысым датчигі

Атмосфералық қысым датчигі мотор сым байламының колодкасына қосылған.

Атмосфералық қысым туралы деректерді қозғалтқышты басқарудың электрондық блогы іске қосу кезінде қажетті циклдік отын беруді анықтау үшін, сондай-ақ қозғалтқыш әртүрлі атмосфералық қысымды аймақтарда жұмыс істеген кезде отын беруді түзету үшін пайдаланады.

  • 5. Отын қысымының датчигі
Отын рампына бұрап кіргізілген датчик
Отын қысымының датчигі

Отын қысымының датчигі отын рампына орнатылған.

Датчик сигналдары бойынша электрондық басқару блогы жоғары қысымды отын насосының айналма клапанын басқарып, рампта тұрақты қысымды ұстап тұрады.

  • 6. Салқындатқыш сұйықтық температурасының датчигі
Термостат корпусындағы датчик
Салқындатқыш сұйықтық температурасының датчигі

Салқындатқыш сұйықтық температурасының датчигі термостат корпусына орнатылған.

Электрондық басқару блогы салқындатқыш сұйықтықтың температурасын датчиктегі кернеудің төмендеуі бойынша есептейді.

  • 7. Акселератор педалінің орнын анықтайтын датчик
Педаль торабындағы датчик
Акселератор педалінің орнын анықтайтын датчик

Акселератор педалінің орнын анықтайтын датчик педаль торабындағы бір корпуста орналасқан.

Акселератор педалінің орнын анықтайтын датчиктен келетін сигналдар бойынша ЭББ педальдің орнын анықтайды.

Бұл датчиктің сигналы бүркілетін отын мөлшерін есептеу үшін негізгі болып табылады.

Егер акселератор педалінің орнын анықтайтын датчик ақаулы болса, қозғалтқыш жоғары бос жүріс жиілігімен жұмыс істейді.

  • 8. Сцепление педалінің шеткі датчигі
Сцепление педаліндегі шеткі датчик
Сцепление педалінің шеткі датчигі

Сцепление педаліндегі шеткі датчик педаль торабына орнатылған.

Оның сигналы бойынша сцепление ажыратылған немесе ажыратылмағаны анықталады.

Сцепление ажыратылған кезде бүркілетін отынның циклдік мөлшері қысқа уақытқа төмендейді және берілістерді ауыстыру кезінде серпілістердің ықтималдығы азаяды.

Сцепление педаліндегі датчиктің сигналы болмаған кезде берілістерді ауыстыру кезінде серпілістер туындауы мүмкін.

Бұл ретте жылдамдықты реттеу жүйесі және трансмиссиядағы тербелістерді белсенді басу жүйесі әрекет етпейді.

  • 9. Тежеу сигналының ажыратқышы
Тежеу педалі кронштейніндегі ажыратқыш
Тежеу сигналының ажыратқышы

Тежеу сигналының ажыратқышы. Тежеу басталған кезде жылдамдықты реттеу жүйесі ажыратылады.

Егер алдымен «Акселератор педалі басылды» сигналы, содан кейін «Тежеу педалі басылды» сигналы келсе, қозғалтқыш жоғары айналу жиілігімен бос жүріс режимінде жұмыс істеуге ауыстырылады.

Датчиктен сигнал болмаған кезде бүркілетін отынның циклдік мөлшері азаяды және қозғалтқыш қуаты тиісінше төмендейді.

Форсунка клапандары форсунка корпустарына орнатылған және ЭББ басқаратын электромагниттік клапандар болып табылады.

Басқару сигналы болмаған кезде клапан шаригі ұяшыққа қысылып, форсунканың жоғары қысым қуысын және ағызу магистралін ажыратады.

Серіппе күшінің және форсунканың басқару плунжерінің жоғарғы ұшына әсер ететін отын қысымы күшінің әсерімен форсунка инесі бүріккіш тесігіне қысылып, цилиндрге отын беруді жабады.

Басқару сигналы берілген кезде электромагниттік клапан ашылып, басқару плунжерінің үстіндегі қуысты ағызу магистралімен байланыстырады.

Бұл ретте плунжер үстіндегі қуыстағы қысым төмендейді және плунжердің төменгі бөлігіне әсер ететін отынның жоғары қысымының әсерімен ол форсунка инесімен бірге көтеріледі.

Бүріккіштегі тесік ашылады — бүрку процесі басталады.

Бүркілетін отынның мөлшері клапанның қосылу уақытымен анықталады.

Кіру құбырындағы электр қыздырғыш
Кіру құбырындағы қыздырғыш
  • 10. Кіру құбырындағы ауаны қыздыру жүйесі

Қоршаған ауаның төмен температурасында қозғалтқышты іске қосуды жеңілдету үшін кіру құбырына электр қыздырғыш кіріктірілген.

Аспаптар мен стартер ажыратқышындағы (тұтану құлыпындағы) кілтті «1» (қосулы) күйіне бұрған кезде кіру құбырындағы қыздырғыштың «А» қыздыру элементі ауа температурасына байланысты белгілі бір уақытқа қосылады.

Қыздырғыш қосылған кезде аспаптар комбинациясында сигнал шамы жанады.

Стартерді сигнал шамы өшкеннен кейін қосу керек.

Мотор бөлігіндегі қыздырғышты басқару блогы
Кіру құбырындағы ауа қыздырғышын басқару блогы

Кіру құбырындағы ауа қыздырғышын басқару блогы мотор бөлігінде оң жақта орнатылған.