Cummins ISF3.8 қозғалтқышының цилиндрлер блогы басын тексеру және жөндеу

Алдыңғы мақалада біз қозғалтқыштың цилиндрлер блогы басын (ЦББ) шешу мен орнатуды қарастырдық.

Бұл мақалада ISF3.8 қозғалтқышының ЦББ-ін қалай тексеру және жөндеу керектігін сипаттаймыз.

Цилиндрлер блогы басы
1-сур. Цилиндрлер блогы басы.

Цилиндрлер блогы басының тығыздағышының қалдықтарын жойып, түйісу беттерін тазалаңыз.

Дәлдік сызғыш пен щуптың көмегімен цилиндрлер блогы басының майысуын тексеріңіз.

Максималды майысу:

  • бойлық: 0,305 мм;
  • көлденең: 0,076 мм.
Бастың майысуын тексеру
2-сур. Цилиндрлер блогы басының майысуын тексеру.

Қажет болса, цилиндрлер блогы басын, цилиндрлер блогын немесе басты мен цилиндрлер блогын 0,5 мм-ге тегістеуге болады. Тегістеуден кейін жөндеу тығыздағышын орнатыңыз.

Егер клапандарды орнату тереңдігі мен форсункалардың шығыңқылығы рұқсат шегінде қалса, цилиндрлер блогы басын тегістеуге болады. Әйтпесе, цилиндрлер блогы басын ауыстырыңыз.

Стрелкалы индикатордың көмегімен форсункалардың ең биік бөлігінің цилиндрлер блогы басының түйісу бетінен шығыңқылығын анықтаңыз.

Ескертпе: форсунканың шығыңқылығын өлшеу алдында цилиндрлер блогы басына кәрімсіл қақпағын және форсункаларды орнатыңыз.

Форсунканың шығыңқылығы:

  • минималды: 1,94 мм;
  • максималды: 2,47 мм.
Форсунканың шығыңқылығын өлшеу
3-сур. Форсунканың шығыңқылығын өлшеу.

Егер форсунканың шығыңқылығы номиналдан өзгеше болса, тығыздағыш шайбаның қалыңдығын тексеріңіз. Номиналды қалыңдық: 2,5 мм.

Тығыздағыш шайбаны тексеру
4-сур. Форсунканың тығыздағыш шайбасын тексеру.

Егер тығыздағыш шайбаның қалыңдығы нормада болса, форсункаға арналған тесікте кір мен бөгде бөлшектердің жоқтығын тексеріңіз. Тесіктің ішінде жабысып қалған тығыздағыш шайбаның жоқтығына көз жеткізіңіз. Форсунканың шығыңқылығын бірнеше шайба салу арқылы реттемеңіз. Егер форсунканың шығыңқылығы нормада болса, форсунканы шешіңіз.

Форсунканы шешу
5-сур. Форсунканы шешу.

Стрелкалы индикатордың көмегімен клапанды цилиндрлер блогы басына орнату тереңдігін тексеріңіз.

Ескертпе: клапанды орнату тереңдігін өлшеу кезінде қарама-қарсы екі нүктеде екі өлшеу жасаңыз. Клапанның ортасында тереңдікті өлшемеңіз.

Клапанды орнату тереңдігі:

Кіру клапаны:

  • минималды: 0,584 мм;
  • максималды: 1,092 мм.

Шығу клапаны:

  • минималды: 0,965 мм;
  • максималды: 1,473 мм.

Ескертпе: клапанды орнату тереңдігі ысқылаудан кейін сәл ұлғаюы мүмкін.

Цилиндрлер блогы басын бөлшектеу

  1. Клапандарға орнату орындарына сәйкес белгілер қойыңыз.
Клапандарды белгілеу
6-сур. Клапандарды белгілеу.
  1. Клапан серіппелерін арнайы құрылғымен (№ 4918866) қысыңыз.
Клапан серіппелерін қысу
7-сур. Клапан серіппелерін құрылғымен қысу.
  1. Тартқыштың бұрандасын (4) форсунка тесігінің үстіне орнатып, болтты (5) цилиндрлер блогы басынан шешілген қысқыш бұрандасының тесігіне кіргізіңіз. Болттарды (5) тартыңыз. Тарту моменті: 5 Н·м.
  2. Тартқыш бұрандасының (4) бұрандасына тоттануға қарсы құрам жағыңыз. Этикеткада көрсетілген сақтық шараларын міндетті түрде оқып, орындаңыз.
  3. Клапандар форсунка тесігінен әртүрлі қашықтықта орналасқан. Клапан серіппелерін қысуға арналған арнайы құрылғы пластинасындағы ойықтарды осы серіппелермен сәйкестендіру қажет.
  4. Клапан серіппелерін қысуға арналған құрылғы пластинасын (1) тартқыш бұрандасына (4) орнатып, осы пластинадағы ойықтарды клапан серіппелерімен сәйкестендіріңіз.
Құрылғы пластинасын орнату
8-сур. Серіппелерді қысуға арналған құрылғы пластинасын орнату.
  1. Шайбаны (3) және гайканы (2) тартқыш бұрандасына (4) орнатыңыз. Клапан серіппелерін қысу үшін гайканы (2) сағат тілімен бұраңыз.

Назар аударыңыз! Клапан серіппелері қысылған күйде және шешу кезінде ұшып кетуі мүмкін. Қорғаныш көзілдірік киіңіз.

  1. Клапан сухарларын шешуге болатын сәтке дейін гайканы (2) сағат тілімен бұрауды жалғастырыңыз, мысалы, магниттелген бұрауышпен.
Клапан сухарларын шешу
9-сур. Клапан сухарларын шешу.
  1. Сухарларды және клапан серіппелерін қысуға арналған құрылғыны шешіңіз.
Табақшалар мен серіппелерді шешу
10-сур. Табақшалар мен клапан серіппелерін шешу.
  1. Табақшалар мен клапан серіппелерін шешіңіз.
  2. Клапандарды шешіңіз. Шешілген бөлшектерді қайта орнату үшін алынған орындарына сәйкес ретпен сақтаңыз.
Майтазалағыш қақпақшаларды шешу
11-сур. Майтазалағыш қақпақшаларды шешу.
  1. Майтазалағыш қақпақшаларды шешіңіз.
  2. Қажет болса, клапан ұяларын шешіңіз.
    • а) Клапан ұясында соққылағыш жүгіртпе түріндегі клапан ұяларын тартқышын орнатуға арналған ойық қарастырылған. Егер ойық жоқ болса, оны арнайы құралмен (№ 3376405) жоныңыз.
Ұяны шешуге дайындық
12-сур. Клапан ұясын шешуге дайындық.
  • Инерциялық тартқыш пен саптаманың (№ 3165170) көмегімен клапан ұясын шешіңіз. Клапан ұяларын тартқыш жинағы цилиндрлер блогы басына тік бұрышпен міндетті түрде орнатылуы керек.
  • Тартқышты клапан ұясына кіргізіп, Т-тәрізді тұтқаны сағат тілімен бұраңыз, осылайша тартқыш ұяны сәл қысады.
  • Тартқышты клапан ұясының ойығына орнатыңыз.
  • Тартқыш клапан тығырығының астында болатындай етіп Т-тәрізді тұтқаны бұраңыз.
  • Жүгіртпені жоғарғы гайкаға соғып, клапан ұясын шешіңіз.
  • Ұяны тартқыштан шешу үшін Т-тәрізді тұтқаны сағат тіліне қарсы бұраңыз.
Клапан ұясын шешу
13-сур. Клапан ұясын шешу.

Цилиндрлер блогы басын тазалау

Форсунка тесігін тазалау
14-сур. Форсунка тесігін тазалау.
  1. Форсунка тесігін тазалаңыз.
  2. Жұмсақ щеткамен клапан өзегінің бағыттаушысын тазалаңыз.
Клапан бағыттаушысын тазалау
15-сур. Клапан өзегінің бағыттаушысын тазалау.
  1. Қажет болса, салқындату арналарындағы қабаттарды жойыңыз.
Қабаттарды жою
16-сур. Салқындату арналарындағы қабаттарды жою.

Ескертпе: қабаттарды алдын ала кеңейту тығындарын шешіп, қышқыл ваннасында жоюға болады.

Түйісу бетін тазалау
17-сур. Түйісу бетін тазалау.
  1. Түйісу бетін еріткішпен және абразивті бруспен тазалаңыз.
  2. Жану камерасының шетінен 3,2 мм қашықтықта тырнақпен анықтауға болатын тозу іздерінің жоқтығына көз жеткізіңіз. Осы аймақтан тыс тозудың болуы жану камерасының герметикалығына әсер етпейді және цилиндрлер блогы басын қайта пайдалануға болады.
Жану камерасын тексеру
18-сур. Жану камерасын тозудың бар-жоғына тексеру.
  1. Клапан ұңғысындағы күйені бұрғының патронына немесе тегістеу машинасының саптамасына қыстырылған жоғары сапалы сымнан жасалған щеткамен жойыңыз.
  2. Клапан ұяларындағы тесіктерден қабаттарды жою үшін сым щетка мен еріткішті пайдаланыңыз. Сығылған ауамен кептіріңіз.
  3. Цилиндрлер блогы басын түпкілікті тазалаңыз:
    • а) цилиндрлер блогы басын ыстық сабынды сумен жуыңыз;
    • б) цилиндрлер блогы басын таза сумен шайыңыз;
    • в) цилиндрлер блогы басын сығылған ауамен кептіріңіз.

Цилиндрлер блогы басын тексеру

Цилиндрлер блогы басын жарықтардың бар-жоғына тексеріңіз. Келесі орындарды мұқият қараңыз:

  • форсунка тесігі;
  • жану камерасының беті;
  • клапан ұялары;
  • клапан бағыттаушылары.

Терең жарықтар болған жағдайда цилиндрлер блогы басын ауыстырыңыз. Шағын және таяз жарықтардың болуына жол беріледі.

Клапан ұясының тесігін тексеру
19-сур. Клапан ұясының тесігін тексеру.
  1. Егер ұя шешілген болса, цилиндрлер блогы басындағы клапан ұясының тесігінің диаметрін өлшеңіз. Клапан ұясы тесігінің диаметрі: 34,837–34,863 мм.
Ұя тесігінің диаметрін өлшеу
20-сур. Клапан ұясы тесігінің диаметрін өлшеу.

Егер диаметр көрсетілгеннен үлкен болса, клапан ұясының тесігін жөндеу өлшеміне (0,254 мм немесе 0,508 мм) растаңыз.

  1. Клапан бағыттаушыларының ішкі диаметрін өлшеңіз. Клапан бағыттаушысының ішкі диаметрі: 7,027–7,077 мм.
Бағыттаушының ішкі диаметрін өлшеу
21-сур. Клапан бағыттаушысының ішкі диаметрін өлшеу.

Егер клапан бағыттаушысының тесігінің тозуы нормадан жоғары болса немесе клапан бағыттаушыларының зақымдары анықталса, цилиндрлер блогы басын ауыстырыңыз.

Клапандарды тексеру

  1. Клапан бастарын жұмсақ сымнан жасалған дөңгелек щеткамен тазалаңыз.
Клапан басын тазалау
22-сур. Клапан басын тазалау.
  1. Клапан өзектерін абразивті губкамен (3823258) еріткішті пайдаланып жылтыратыңыз.
Клапан өзегін жылтырату
23-сур. Клапан өзегін жылтырату.
  1. Клапандарды басының, өзегінің және өзек ұшының шамадан тыс тозуына, майысуына және деформациясына тексеріңіз.
Сухар ойықтарын тексеру
24-сур. Сухар ойықтарын тексеру.
  1. Клапандарды сухар ойықтарының зақымдарына тексеріңіз.
Клапан өзегінің диаметрін өлшеу
25-сур. Клапан өзегінің диаметрін өлшеу.
  1. Клапан өзегінің диаметрін келесі қашықтықтарда үш жерде өлшеңіз: А — 40 мм, В — 90 мм, С — 140 мм. Клапан өзегінің диаметрі: 6,96–7,01 мм.

Клапан серіппелерін тексеру

Серіппенің перпендикулярлығын тексеру
26-сур. Клапан серіппесінің перпендикулярлығын тексеру.
  1. Металл бұрыштықты (90°) пайдаланып, суретте көрсетілгендей клапан серіппесінің перпендикулярсыздығын тексеріңіз. Максималды рұқсат етілген перпендикулярсыздық: 1,5 мм.
Серіппе ұзындығын өлшеу
27-сур. Бос күйдегі серіппе ұзындығын өлшеу.
  1. Штангенциркульмен бос күйдегі серіппе ұзындығын өлшеңіз. Бос күйдегі серіппенің номиналды ұзындығы: 47,75 мм. Егер серіппе ұзындығы номиналдан өзгеше болса, клапан серіппесін ауыстырыңыз.
  2. Клапан серіппесінің жүктеме астындағы ұзындығын өлшеңіз. Серіппенің номиналды ұзындығы (320,8–358,8 Н кезінде): 35,33 мм.
ЦББ болттарын тексеру
28-сур. Цилиндрлер блогы басын бекіту болттарын тексеру.
  1. Цилиндрлер блогы басын бекіту болттарын тексеріңіз. Болт өзегінің бос ұзындығын тексеріңіз. Болттың максималды ұзындығы: 152,1 мм. Егер болт ұзындығы максималдыдан үлкен болса, болтты ауыстырыңыз. Тексеру үшін үлгіні (№ 3164057) пайдалануға болады.

Цилиндрлер блогы басын жинау

Жаңа клапан ұяларын орнатыңыз. Ескертпе: клапан ұяларын қайта орнатуға болмайды.

Клапан ұяларын орнату
29-сур. Клапан ұяларын орнату.

Клапан ұяларын орнату

Орнату кезінде кіру және шығу клапандарының ұялары өзгеше екенін ескеріңіз. Клапан ұясының бұрышы:

  • кіру клапаны: 30°;
  • шығу клапаны: 45°.

Әрбір кіру және шығу клапанының ұясы үшін жаңа клапанды пайдаланып, оны басыңыз, ал егер бұл мүмкін болмаса, клапан ұяларының жаңа тығырықтарын орнатуға арналған арнайы балғаны пайдаланыңыз.

Клапандарды ысқылау
30-сур. Клапандарды ысқылау.

Клапандарды клапан ұяларына ысқылаңыз.

  • а) Орнату алдында клапан өзектерін SAE 15W-40 мотор майымен майлаңыз.
  • б) Клапан табақшасына жұқа біркелкі қабатпен ұсақ түйіршікті ысқылау абразивін (23375805 немесе ұқсасын) жағыңыз.
  • в) Электрлік немесе қолмен ысқылауға арналған құрылғының көмегімен клапанның ортасына күш түсіріңіз.
  • г) Клапанды сағат тілімен және сағат тіліне қарсы бұраңыз. Ұя мен клапан арасында сенімді жанасқанша ысқылауды жалғастырыңыз.
  • д) Ысқылау абразивін жойыңыз.
Клапан табақшасының қалыңдығын тексеру
31-сур. Клапан табақшасының қалыңдығын тексеру.
  • е) Клапан табақшасының қалыңдығын тексеріңіз. Клапан табақшасының минималды қалыңдығы: 0,79 мм. Егер қалыңдық минималдыдан кем болса, клапанды ауыстырыңыз.
Майтазалағыш қақпақшаларды орнату
32-сур. Майтазалағыш қақпақшаларды орнату.
  1. Клапандарды орнатып, өзектерін мотор майымен майлаңыз. Бұрын шешілген клапандарды шешілген орындарына орнатыңыз.
  2. Жаңа майтазалағыш қақпақшаларды орнатыңыз. Бұрын орнатылғандармен бірдей типтегі және түсті майтазалағыш қақпақшаларды орнатыңыз. Пайдаланылатын түстер:
    • жасыл — шығу клапандары;
    • сары — кіру клапандары;
    • қоңыр — кіру және шығу клапандары.
  3. Майтазалағыш қақпақшаларды мотор майымен майлаңыз. Қалыптың көмегімен жаңа майтазалағыш қақпақшаларды орнатыңыз. Орнату кезінде клапанды қолмен ұстап тұрыңыз.
  4. Табақшалар мен клапан серіппелерін орнатыңыз.
Сухарларды орнату
33-сур. Клапан сухарларын орнату.
  1. Сухарларды орнатыңыз. Клапан серіппелерін арнайы құрылғымен (№ 4918866) қысыңыз.
  2. Тартқыштың бұрандасын (4) форсунка тесігінің үстіне орнатып, болтты (5) цилиндрлер блогы басынан шешілген қысқыш бұрандасының тесігіне кіргізіңіз. Болттарды (5) тартыңыз. Тарту моменті: 5 Н·м.
Сухарларды орнату үшін серіппелерді қысу
34-сур. Сухарларды орнату үшін серіппелерді қысу.
  1. Тартқыш бұрандасының (4) бұрандасына тоттануға қарсы құрам жағыңыз.
  2. Ескертпе: клапандар форсунка тесігінен әртүрлі қашықтықта орналасқан. Клапан серіппелерін қысуға арналған құрылғы пластинасындағы ойықтарды осы серіппелермен сәйкестендіру маңызды.
  3. Клапан серіппелерін қысуға арналған құрылғы пластинасын (1) тартқыш бұрандасына (4) орнатып, осы пластинадағы ойықтарды клапан серіппелерімен сәйкестендіріңіз.
  4. Шайбаны (3) және гайканы (2) тартқыш бұрандасына (4) орнатыңыз.
Серіппелерді қысу
35-сур. Клапан серіппелерін қысу.
  1. Клапан серіппелерін қысып, сухарларды орнатыңыз.

Ескертпе: клапан серіппесін қысуға арналған құрылғы шешілгенге дейін сухарларды орнында ұстауды жеңілдету үшін оларға жинау майын (№ 3163087 немесе ұқсасын) жағыңыз.

  1. Клапан серіппелерін қысуға арналған құрылғыны шешіңіз.
Сухарларды отырғызу
36-сур. Клапан сухарларын отырғызу.
  1. Сухарлармен сенімді бекітуді қамтамасыз ету үшін клапан ұштарын пластик басты балғамен қағыңыз.

Кәрімсілдерді бөлшектеу

Ескертпе: кәрімсіл бөлшектерін шешілген орындарына орнатыңыз.

Кәрімсілдерді тіректен шешу
37-сур. Кәрімсілдерді тіректен шешу.
  1. Кәрімсілдерді тіректен шешіңіз.
Кәрімсіл біліктерін шешу
38-сур. Біліктерді кәрімсілдерден шешу.
  1. Біліктерді кәрімсілдерден шешіңіз.
Кәрімсіл ұясы
39-сур. Кәрімсіл ұясы.
  1. Кәрімсілдің ұшынан ұяны шешпеңіз. Егер ол зақымдалған болса, кәрімсілді ауыстырыңыз.
Қарсы гайканы бұрау
40-сур. Қарсы гайка мен реттеуіш бұранданы бұрап шығару.
  1. Қарсы гайка мен реттеуіш бұранданы бұрап шығарыңыз.

Кәрімсілдерді тексеру

Кәрімсілдің ішкі диаметрін өлшеу
41-сур. Кәрімсіл тесігінің ішкі диаметрін өлшеу.
  1. Кәрімсіл тесігінің ішкі диаметрін өлшеңіз. Максималды диаметр: 22,027 мм.
Біліктің сыртқы диаметрін өлшеу
42-сур. Кәрімсіл білігінің сыртқы диаметрін өлшеу.
  1. Кәрімсіл білігінің сыртқы диаметрін өлшеңіз. Минималды диаметр: 21,965 мм.

Кәрімсілдерді жинау

Ескертпе: кәрімсілдің барлық бөлшектері шешілген орындарына орнатылуы керек.

Реттеуіш бұрандаларды орнату
43-сур. Реттеуіш бұрандаларды орнату.
  1. Реттеуіш бұрандаларды толығымен бұрап кіргізіңіз, содан кейін қарсы гайканы бұраңыз.
  2. Кәрімсіл біліктерін мотор майымен майлаңыз.
Біліктерді кәрімсілдерге орнату
44-сур. Біліктерді кәрімсілдерге орнату.
  1. Біліктерді кәрімсілдерге орнатыңыз.
  2. Кәрімсілдерді тірекке орнатыңыз.
Клапан кәрімсілдері
45-сур. Клапан кәрімсілдері: 1 — шығу клапанының кәрімсілі; 2 — кіру клапанының кәрімсілі.

Ескертпе: кіру және шығу клапандарының кәрімсілдерін шатастырмаңыз.

Клапан көпірлерін орнату
46-сур. Клапан көпірлерін орнату.
  1. Клапан көпірлерін шешілген орындарына орнатыңыз.
  2. Кәрімсілдерді тіректерімен жинақтап, шешілген орындарына орнатыңыз.
  3. Тіректерді бекіту болттарын бұраңыз. Тарту моменті: 36 Н·м.