Алдыңғы дөңгелектердің тең бұрыштық жылдамдық топсаларымен (ШРУС) жабдықталған жетектері беріліс қорабында орнатылған бас берілістен жетекші алдыңғы дөңгелектерге дөңгелектердің әртүрлі бұрылу бұрыштары мен аспа жүрістері кезінде айналдыру моментін беру үшін қызмет етеді.
Оң және сол алдыңғы дөңгелектердің жетектері өзара алмастырылмайды.
Дөңгелек жетегі өзара білікпен қосылған ішкі және сыртқы тең бұрыштық жылдамдық топсаларынан тұрады.
Жетек білігі болат соғылған шыбықтан жасалған.
Біліктің ұштарында шлицтер жасалған, оларға ШРУСтар орнатылған.
Жетектердің сыртқы және ішкі топсаларының құрылымдары әртүрлі.
Жетектің сыртқы топсасы жетекші дөңгелектердің әртүрлі бұрылу бұрыштары кезінде айналдыру моментін беру мүмкіндігін қамтамасыз етеді.
Сыртқы топса корпустан, сепаратордан, торшадан және корпус пен торшаның профильді ойықтарында орналасқан сегіз шариктен тұрады.
Сепаратор шариктерді топса корпусы мен торшасы арасындағы биссектриса жазықтығында үнемі ұстап, торшадан корпусқа айналуды біркелкі беруді қамтамасыз етеді.
Топса торшасы біліктің шлицтеріне орнатылған және бойлық жылжудан тоқтатқыш сақинамен бекітілген.
Сыртқы топса корпусының ұшында бұранда кесілген шлицті сабағы алдыңғы дөңгелек ступицасына салынады және гайка тартылған кезде подшипниктің ішкі сақиналарын тартады.
Оң және сол алдыңғы дөңгелектер жетектерінің сыртқы топсалары өзара алмастырылады.
Жетектің ішкі топсасы аспаның бұрыштық жылжу мүмкіндігін қамтамасыз етеді және жетек білігінің ұзындығын өзгерту арқылы аспа мен қуат агрегатының өзара жылжуларын өтейді.
4х4 автомобиліндегі оң және сол дөңгелектер жетектерінің ішкі топсалары олардың корпустарының құрылымы әртүрлі болғандықтан өзара алмастырылмайды.
Жетек білігінің шлицті ұшында ішкі топса жағынан үш шыбығы бар ступица — үш шыбық орнатылған, оның әрбір шыбығында (цапфасында) сыртқы сақинасы сфералық бетке ие подшипник орналасқан.
Подшипниктің ішкі сақинасы шыбыққа саңылаумен орнатылған және шыбық бойымен айтарлықтай осьтік жылжу мүмкіндігіне ие.
Алдыңғы аспаның жұмысы нәтижесінде подшипниктер топса корпусының үш бойлық ойығында жылжиды.
Бұл кезде үш шыбықтың шыбықтары подшипниктерге қатысты әртүрлі күйлерді иелене алады.
Әрбір шыбықтың ұшы қысылған, нәтижесінде подшипникті шыбықтан шешу мүмкін емес, сондықтан торап бөлшектелмейтін болып қалады.
Ішкі топса корпусының ішінде орнатылған серіппе топса корпусын дифференциалдың жартылай ось тістегерішіне үнемі басуды қамтамасыз етеді.
Сол дөңгелек жетегінің ішкі топса корпусы сабағының шлицті қосылысы дифференциалдың жартылай ось тістегерішінде тоқтатқыш сақинамен бекітіледі.
Оң дөңгелек жетегінің топса корпусының шлицті ступицасы тарату қорабы өтпелі білігінің шлицтеріне тығыз отырумен кигізілген.
Топсалардың герметикалығы — олардың сенімді жұмысының міндетті шарты.
Сыртқы және ішкі топсалардың герметикалығы білік пен корпусқа бір рет қолданылатын металл қысқыштармен бекітілген лайқорғаныш қаптамалармен қамтамасыз етіледі.
Сыртқы және ішкі топсаларға жинау алдында дөңгелек жетектері топсаларына арналған арнайы май салынады.
Майды толықтыру немесе ауыстыру, сондай-ақ автомобильді пайдалану процесінде дөңгелек жетектеріне қандай да бір басқа қызмет көрсету талап етілмейді.
Тек топсалардың қорғаныш қаптамаларының күйін және олардың қысқыштарының бекітілуін қадағалау қажет.
4х2 автомобилінің алдыңғы дөңгелектері жетектерінің айрықша ерекшеліктері
4х2 автомобилінде оң дөңгелек жетегінің ішкі топса корпусы аралық тірекке сүйенеді, ол сондай-ақ топса корпусын осьтік жылжудан ұстайды.
Аралық тіректің тірек подшипнигі топса корпусының сабағына басылып, қозғалтқыш цилиндрлер блогының кронштейнінде орнатылған және қақпақпен жабылған.
Қақпақ кронштейн осіне орнатылған және оған болтпен бекітілген.
Сол дөңгелек жетегінің ішкі топса корпусы сабағының шлицті ұшы дифференциалдың жартылай ось тістегерішінің тесігіне салынған.
4х2 автомобилінде жетектердің сыртқы топсалары өзара алмастырылады, ал ішкілері — алмастырылмайды.
4х2 автомобилінің алдыңғы дөңгелектері жетектерін жөндеу операциялары 4х4 автомобилі жетектерінің тиісті операцияларындай.
Алдыңғы дөңгелектер жетектерінің ықтимал ақаулары
Себебі (Жою тәсілі)
Автомобиль қозғалған кезде діріл:
- Дөңгелек жетегінің сыртқы топсасының қатты тозуы — тозған топсаны ауыстырыңыз;
- Дөңгелек жетегі білігінің деформациясы — дөңгелек жетегінің білігін ауыстырыңыз;
- Дөңгелек жетегінің ішкі топсасының роликтерінің тозуы — ішкі топсаны ауыстырыңыз;
- Ступица бекіту гайкасының босаңсуы — гайканы тартыңыз немесе ауыстырыңыз.
Автомобильдің шетке кетуі:
- Ішкі топса торшасының тозуы немесе зақымдалуы — топсаны ауыстырыңыз;
- Сыртқы топсаның тозуы немесе зақымдалуы — топсаны ауыстырыңыз;
- Дөңгелек жетегі білігінің зақымдалуы немесе деформациясы — білікті ауыстырыңыз;
- Ступица бекіту гайкасының тартылуының босаңсуы — гайканы тартыңыз немесе ауыстырыңыз.
Топсадан майдың ағуы:
- Сыртқы немесе ішкі топсаның қорғаныш қаптамасының тозуы немесе жыртылуы — топсаны қарап, саңылау болса, зақымдалған қаптаманы және майды ауыстырыңыз;
- Қысқыштардың жеткіліксіз тартылуы — қысқыштарды ауыстырып, сенімді тартыңыз.
Автомобиль қозғалған кезде алдыңғы дөңгелек жағынан шу, соққы:
- Дөңгелек жетегі білігінің зақымдалуы немесе деформациясы — білікті ауыстырыңыз;
- Алдыңғы дөңгелек жетегі білігінің бұрылуы — білікті ауыстырыңыз;
- Алдыңғы жетекті автомобильдің оң алдыңғы дөңгелек жетегінің аралық тірек подшипнигінің зақымдалуы — подшипникті немесе жетекті жинақта ауыстырыңыз;
- Дөңгелек жетегінің ішкі топсасының роликтерінің тозуы — ішкі топсаны ауыстырыңыз;
- Ступица бекіту гайкасының босаңсуы — гайканы тартыңыз немесе ауыстырыңыз.
Автомобиль бұрылған кезде соққы:
- Дөңгелек жетегінің сыртқы топсасының қатты тозуы — топсаны ауыстырыңыз.
