Алдыңғы аспа автомобильдің тәуелсіз, серіппелі, иінді (иіндері көлденең орналасқан), екі жақты әсер ететін газбен толтырылған бір құбырлы гидравликалық амортизаторлары бар.
Алдыңғы аспа келесі негізгі бөліктерден тұратын торап болып табылады: көлденең арқалық, бұрылу түйіндері, төменгі және жоғарғы иіндер, серіппелер, амортизаторлар және көлденең орнықтылық стабилизаторы.
Аспа торабына сонымен қатар мойынтіректері мен тежегіш дискілері жиналған алдыңғы дөңгелектердің күпшектері кіреді.
Рульдік механизммен және рульдік тартпалармен біріктірілген алдыңғы аспа алынбалы көлденең арқалыққа жиналған дербес торап болып табылады. Көлденең арқалық өз кезегінде автомобиль рамасының лонжерондарының тік және төменгі көлденең сөрелеріне болтты қосылыстармен бекітіледі.
Алдыңғы аспаның бұрылу түйіні жоғарғы және төменгі иіндермен шар тәрізді топсалар арқылы қосылған. Түйінге алдыңғы тежегіш қалқаны және тежегіш дискісі бар күпшектен тұратын күпшек торабы бекітілген. Күпшек конустық екі қатарлы роликті мойынтірекке тыйылған және оған тіреуіш сақинасы бар орталық болтпен бекітілген.
Маңызды: Екі жақты тығыздағышы бар екі қатарлы роликті конустық мойынтірек пластикалық майлағышпен майланған және бүкіл пайдалану мерзімі ішінде реттеуді және майлағышты толықтыруды қажет етпейді. Ажыратылмайтын конструкциядағы шар тәрізді топсалар да қызмет көрсетуді қажет етпейді.
Жоғарғы иін штампталған, сайлентблоктарға арналған дәнекерленген құлақшалары бар. Ол көлденең арқалықтың кронштейндеріне екі реттеу болты арқылы эксцентрлік шайбалар арқылы бекітіледі, бұл дөңгелектердің орнату бұрыштарын реттеуге мүмкіндік береді.
Төменгі иін штампталған, дәнекерленген, сайлентблоктарға арналған дәнекерленген құлақшалары бар. Ол көлденең арқалықтың кронштейніне сайлентблоктар арқылы екі гайкасы бар тесіп өтетін ось арқылы бекітіледі.
Аспа серіппелері цилиндрлік, тегістелмеген тіреуіш орамдарымен. Резеңке төсемдер арқылы серіппелер жоғарғы ұштарымен көлденең арқалықтың шұңқырларына, ал төменгі ұштарымен төменгі иіндердің шұңқырларына тіреледі.
Амортизаторлар телескопиялық, гидравликалық, газбен толтырылған, екі жақты әсер ететін. Олар аспа серіппелерінің ішіне орнатылған. Амортизатордың төменгі құлақшасына резеңке-металл топса тыйылған, оның осі екі болтпен төменгі иіннің серіппе шұңқырына бекітілген. Амортизатор штогының жоғарғы ұшы резеңке төсемдер арқылы аспаның көлденең арқалығына бекітілген. Амортизатор корпусының ішіне қайтару буфері кіріктірілген, ал штокқа сығылу жүрісінің буфері кигізілген. Амортизатордан шығып тұрған штоктың жоғарғы бөлігі кірден резеңке қалпақшамен қорғалған.
Көлденең орнықтылық стабилизаторы бұрылыстарда шанақтың аударылуын азайтуға және басқарылушылықты жақсартуға қызмет етеді. Стабилизатор штангасының ортаңғы бөлігі қысқыштармен резеңке төлкелер арқылы аспаның көлденең арқалығына бекітілген, ал штанганың ұштары төменгі иіндермен де қысқыштармен резеңке төлкелер арқылы қосылған.
Алдыңғы аспаның ықтимал ақаулары және оларды жою әдістері
1. Алдыңғы аспадағы соққы:
- Аспа бөлшектерінің бекітілуінің әлсіреуі — Бұрау моменттерін сақтай отырып, бұрандалы қосылыстарды тартыңыз.
- Стабилизатор төлкелерінің тозуы — Ақаулы резеңке төлкелерді ауыстырыңыз.
- Амортизатор бекітілуінің әлсіреуі — Бекітпелерді тартыңыз.
- Алдыңғы амортизатордың төменгі топсасының тозуы — Амортизаторды жинақтап ауыстырыңыз.
2. Автомобильдің бір жаққа тартуы немесе шиналардың біркелкі емес тозуы:
- Дөңгелектердің орнату бұрыштарының бұзылуы — Алдыңғы дөңгелектердің орнату бұрыштарын реттеңіз.
- Алдыңғы дөңгелектердің күпшек мойынтіректерінің люфтісінің ұлғаюы — Күпшек мойынтіректерін ауыстырыңыз.
- Аспа серіппелерінің қаттылығының әртүрлілігі — Серіппелерді жұппен ауыстырыңыз.
3. Тегіс емес жолда аспадағы күшті соққылар:
- Аспа серіппесінің орамдарының шөгуі немесе сынуы — Серіппені ауыстырыңыз.
- Амортизаторлардың жұмыс тиімділігінің төмендеуі — Амортизаторларды ауыстырыңыз.
- Сығылу жүрісі буферінің серпімділігін жоғалтуы немесе бұзылуы — Амортизатор штогындағы сығылу жүрісінің буферін ауыстырыңыз.
4. Жолдың тегіс еместігінде аспадағы шиқыл:
- Аспа иіндерінің сайлентблоктарының тозуы немесе қартаюы — Иіндерді жинақтап ауыстырыңыз немесе жаңа сайлентблоктарды тыйыңыз.
Алдыңғы аспаның жай-күйін тексеру
Аспа бөлшектерінде жарықтар, коррозия іздері немесе жол кедергілеріне тию іздері жоқтығына көз жеткізіңіз.
Егер шар тәрізді топсалардың қорғаныш қаптамалары зақымдалған болса, ылғал мен абразивтің кіруін болдырмау үшін топсалар міндетті түрде ауыстырылуға жатады.
Назар аударыңыз: Аспаның резеңке бөлшектерінде және резеңке-металл топсаларында (сайлентблоктарда) мыналарға жол берілмейді:
- қартаю белгілері, жарықтар, резеңке массивінің бір жақты қалқуы;
- резеңке массивінің металл арматурадан үзілуі.
Көрсетілген ақаулар болған жағдайда бөлшектер ауыстырылуға жатады.
Амортизаторларды тексеру
Mando Corporation фирмасының жөндеу құжаттамасына сәйкес, амортизатор ақаулы болып саналады, егер ағып кеткен май оның корпусының жартысынан астамын жапса немесе штокта ағу іздері болса.
Шар тәрізді топсаларды және күпшек мойынтіректерін тексеру
Шар тәрізді топсаларды люфттердің бар-жоғына тексеріңіз. Ол үшін автомобильдің алдыңғы бөлігін дөңгелек бетінен ажырағанша домкратпен көтеріңіз және серіппені аздап жүктеу және күпшек мойынтірегіндегі саңылаудың әсерін болдырмау үшін топса аймағындағы төменгі иіннің астына сенімді тіреуіш орнатыңыз.
Дөңгелекті тік жазықтықта шайқаңыз. Егер шайқау кезінде люфт сезілсе, көмекшіден тежегіш педалін басуын сұраңыз. Егер тежегіш педалі басылған кезде люфт жойылса, онда шар тәрізді топсалар ақаулы (күпшек мойынтірегі тежегіш қалыптарымен бұғатталған). Егер люфт сақталса, күпшек мойынтірегін тексеру қажет.
Күпшек мойынтірегі люфтісінің шамасын дәл өлшеу үшін көрсеткіш индикаторды аспаның қозғалмайтын бөлшектеріне (мысалы, жоғарғы иінге) бекітіңіз. Индикатордың ұшын тежегіш дискінің бетіне 200 мм диаметрде орналастырыңыз. Дөңгелек шпилькаларына иығы 500 мм рычагты бекітіңіз. Рычагты осьтік бағытта шамамен 30 кгс күшпен шайқаңыз. Мойынтірек люфтісіне байланысты дискі бетінің максималды көлденең орын ауыстыруы 0,050 мм аспауы керек.
Күпшек мойынтірегінің жай-күйін бағалаудың тағы бір маңызды критерийі — айналу кезіндегі шу. Мойынтіректің шуын стетоскоптың көмегімен тексеруге болады, ілінген дөңгелекті қолмен айналдыра отырып. Күпшек шусыз, кептелусіз, біркелкі айналуы керек. Шақырулар немесе ызыңдау жүгіру жолдарының және роликтердің тозуын көрсетеді.
Егер тексеру нәтижесі күмән тудырса, айналу моменті бойынша мойынтіректің алдын ала керілуін тексеру қажет. Ол үшін автомобильдің алдыңғы бөлігін іліңіз және дөңгелекті шешіңіз.
Кез келген дөңгелек бекіту шпилькасына динамометрді бекітіңіз және оны күпшек шеңберіне жанама бойынша тартыңыз. Алынған F күшін (Ньютонмен) тіркеңіз. Айналу моментін формула бойынша есептеңіз:
M = F × (D / 2)
Егер есептелген айналу моменті 5 Н·м асса, мойынтірек ақаулы және ауыстыруды қажет етеді.
Бұрандалы қосылыстардың тартылуын тексеру
Маңызды: Анаэробты бұранда фиксаторын қолдану арқылы бекітілетін бұрандалы қосылыстардың тарту моментін тексеруге және тартуға оларды толық бөлшектемейінше жол берілмейді. Бұл жағдайда болттардың (гайкалардың) қозғалуы фиксатор қабатының бұзылуына және қосылыстың кейіннен өздігінен әлсіреуіне әкеледі. Жинау кезінде тек жаңа гайкаларды пайдаланыңыз және жаңа фиксатор қабатын жағыңыз.
Аспа серіппелерінің шөгуін тексереміз. Ол үшін тегіс жерде тұрған автомобильде ішкі раманың көлденең арқалығы мен аспаның төменгі иіні арасындағы «И» қашықтығын өлшеңіз. Егер «И» өлшемі 205 мм-ден аз болса, серіппе серпімділігін жоғалтқан және ауыстыруға жатады. Бұл өлшеуді жүргізу үшін алдын ала амортизаторды шешу қажет.
