Поршень саусағы шатунның жоғарғы басына кермелеп орнатылған және поршень бобышкаларында еркін айналады.
Қозғалтқыштар SMP поршеньдерімен жабдықталған.
Поршень сақиналарын арнайы поршень сақинасына арналған қысқыштың көмегімен шешіңіз.
- Поршеньді шатунмен бірге Mot574-22 құрылғысының призмасына (1) орнатыңыз (1-сур. қараңыз).
- Поршень саусағын призмадағы (1) оның шығу тесігімен сәйкестендіріңіз.
- Престің көмегімен поршень саусағын Mot574-22 құрылғысының қалыбымен (2) сығып шығарыңыз.
Шатун-поршень тобын бөлшектегеннен кейін тозған бөлшектерді ақаулы деп тану үшін бірқатар өлшеулер жүргізу қажет.
Негізгі тозу орындары
- Поршень сақиналары: жұмыс кезінде тозады, сонымен қатар поршень ойығында ені бойынша тозады — әр бөлшектеу және жинау кезінде сақиналарды жинақтап ауыстырыңыз. Сақиналарды қажеттіден жиі ауыстырмаңыз: бұл блоктағы цилиндрдің тозуын жеделдетеді.
- Поршень сақиналарына арналған ойықтар: егер ойықтардың ені рұқсат етілгеннен үлкен болса, поршеньдерді де, сақиналарды да ауыстыру қажет.
- Поршень юбкасы (поршень саусағы осінен төмен орналасқан поршеньнің сыртқы цилиндрлік бетінің бөлігі): жұмыс кезінде поршень саусағы осіне перпендикуляр жазықтықта орналасқан юбка беті тозады — поршеньді ауыстыру қажет.
- Поршеньдегі поршень саусағының тесігі: поршень осі бойынша мүжіледі; саңылау үлкен болса — поршеньді ауыстырыңыз.
- Шатунның жоғарғы басындағы төлке: тозған кезде — төлкені ауыстырыңыз.
- Поршень саусағы: шатун басымен жанасу орны және поршень бобышкаларымен жанасу орны тозады. Шатунның жоғарғы басында тығыз (кермелеп) отыруы керек. Тозған кезде, поршеньдерді, шатундарды, шатундардың жоғарғы төлкелерін ауыстырған кезде — поршень саусақтарын ауыстырыңыз.
- Шатундар: жұмыс кезінде кезек-кезек сығылуға, созылуға ұшырайды, сондықтан олар, әдетте, пішінін жоғалтады (майысады, бұралады). Мұндай шатундарды түзетпеңіз — бірден ауыстырыңыз. Сирек болса да, шатун үзіледі немесе төменгі басын (коленвалдың шатун мойнында) созады — зақымдалған шатундарды ауыстырыңыз.
Поршень саусағы диаметрі бойынша шатунның жоғарғы басына да, поршень саусағына арналған тесікке де сәйкес келуі керек.
Поршень диаметрі блоктағы цилиндр диаметріне сәйкес келуі керек.
Жиналған күйде шатун + поршень + поршень сақиналары тораптары цилиндрлер бойынша массасы бойынша ерекшеленбеуі керек, 6 г-нан аспайтын айырмашылыққа жол беріледі. Әйтпесе қозғалтқыш жеткіліксіз біркелкі жұмыс істейді, бұл уақыт өте келе бөлшектердің шаршаудан бұзылуына әкеледі.
Поршень диаметрін өлшеу 2-суретке сәйкес жасалуы керек. Поршень диаметрі поршень басынан Х = 42,00±0,01 мм қашықтықта өлшенеді. Поршеньдің толық биіктігі 55 мм.
Поршеньдердің өлшемдік топтары (1-кесте)
| Белгі | Поршень диаметрі, мм |
|---|---|
| A | 79,475±0,005 |
| B | 79,485±0,005 |
| C | 79,495±0,005 |
Поршень саусағы шатунның жоғарғы басына престеледі және поршень бобышкаларында еркін отырады.
Поршень саусақтарының өлшемі
- Ұзындығы, мм: 61,7–62,0;
- Сыртқы диаметрі, мм: 19,986–19,991;
- Ішкі диаметрі, мм: 11,6-дан аспайды.
Поршень сақиналарының орналасуы 3-суретте көрсетілген.
Поршень сақиналарының өлшемдері (2-кесте)
| Сақина | Қалыңдығы, мм | Құлыптағы саңылау, мм |
|---|---|---|
| Жоғарғы компрессиялық сақина | 1,470–1,490 | 0,15–0,30 |
| Төменгі компрессиялық сақина | 1,470–1,495 | 0,40–0,60 |
| Майсыдырғыш сақинаның кеңейткіші | 1,470–1,530 | 0,20–0,90 |
| Майсыдырғыш сақинаның дискісі | 0,420–0,449 | 0,20–0,90 |
Сақинаның периметрі бойынша тозуын өлшеу қиын, сондықтан сақина құлыпындағы саңылауды өлшейді. Бұл саңылау сақинаның қозғалтқышпен бірге қызған кезде қалыпты кеңеюін қамтамасыз етеді, сондықтан суық қозғалтқышта ол ешбір жағдайда нөлге тең болмайды. Сақина периметрі бойынша тозған кезде бұл саңылау ұлғаяды, ол өлшеу арқылы тексеріледі.
- Поршень сақинасын (1) цилиндрге орнатыңыз (4-сур. қараңыз).
- Поршень сақинасын (1) төңкерілген поршеньнің (2) көмегімен цилиндрдің ортасына дейін жылжытыңыз.
- Сақинаның құлыптағы саңылауын щуптар жинағымен (3) өлшеңіз.
Егер саңылаулар рұқсат етілген шектен шықса, поршень сақиналарын ауыстырыңыз. Егер жаңа сақиналармен де (2-кестені қараңыз) саңылаулар рұқсат етілген шектен шықса, цилиндрлер блогын ауыстырыңыз.
Поршень сақиналарының поршень ойықтарындағы саңылауын тексеру
Сақиналарды да, поршень ойықтарын да шайырлардан мұқият тазалаңыз, әйтпесе өлшеу дәл болмайды.
Жазық щуптармен поршень ойықтары мен поршень сақиналары арасындағы саңылауларды тексеріңіз (5-сур. қараңыз).
- Жоғарғы компрессиялық сақина үшін саңылау 0,04—0,08 мм шегінде болуы керек.
- Төменгі компрессиялық сақина үшін саңылау 0,025—0,07 мм шегінде болуы керек.
- Майсыдырғыш сақина үшін саңылау 0,08—0,22 мм шегінде болуы керек.
Саңылау шамалары көрсетілген шектен шыққан кезде поршень сақиналарын немесе поршеньді поршень саусағымен және сақиналармен бірге ауыстырыңыз.
