ВАЗ-2123 қозғалтқышының газ тарату механизмінің жетегі жұлдызшалардан, шынжырдан, башмактан, тыныштандырғыштан және шынжыр гидрокергішінен тұрады.
Қозғалтқыш шынжыры алдыңғы модельдердің қозғалтқыштарынан өзгеше бір буынды.
Егер кергіш және оның башмағы ақаусыз, сондай-ақ жетек жұлдызшалары тозбаған болса да шынжыр керілуін қалпына келтіру мүмкін болмаса, шынжыр шамадан тыс созылған және оны ауыстыру қажет. Шынжыр кергішінің башмағы тозған кезде кергіштің іске қосылу диапазоны шынжыр керілуін қалпына келтіруге жеткіліксіз болады. Бұл жағдайда башмакты ауыстырыңыз.
Тыныштандырғыш блок бастиегінің алдыңғы бөлігінің ішінде сол жақта орналасқан және оған сыртынан екі бұрандамен бекітілген. Тыныштандырғыш тозған немесе зақымдалған кезде қозғалтқыштың кейбір жұмыс режимдерінде шынжырдың жетекші тармағының резонанстық тербелістері туындауы мүмкін, бұл шынжырдың бөлістіргіш білік жұлдызшасының тістерінен секіріп кетуіне және қозғалтқыштың ауыр зақымдалуына әкелуі мүмкін.
Әрине, егер шынжыр созылып, оны ауыстыру қажет болса, онда жетектің барлық бөлшектерін де ауыстырған жөн.
ГРМ және май сорғысы жетегінің шынжыры мен жұлдызшаларын шешу
- Цилиндр блогы бастиегінің қақпағын шешеміз.
- Бөлістіргіш білік жұлдызшасындағы белгі (шұңқыр) бөлістіргіш білік мойынтіректерінің корпусындағы белгімен сәйкес келгенше иінді білікті бұрамыз.
- Иінді біліктің шкивін шешеміз.
- Бөлістіргіш білік жұлдызшасын шынжырмен бірге бөлістіргіш біліктен ажыратамыз.
- Шынжырды жұлдызшадан шешеміз.
Шынжырды шешу операцияларын автомобильден шешілген қозғалтқышта көрсетеміз.
- Картер поддонын бөлістіргіш білік жетегінің қақпағына бекітетін үш бұранданы бұрап шығарамыз.
- Ролигі бар кронштейнді жинақтап шешеміз.
- Тіреу ролигін бекітетін бұранданы бұрап шығарып, оны шешеміз.
- Пластинаны генератор кронштейніне бекітетін бұранданы бұрап шығарамыз.
- 10 кілтпен пластинаны бекітетін жоғарғы бұранданы бұрап шығарамыз.
- Иінді білік жағдайы датчигінің сым ұстағыш кронштейнін шешеміз.
- 10 кілтпен пластинаны бекітетін төменгі бұранданы бұрап шығарамыз.
- Пластинаны шешеміз.
- 10 кілтпен ГРМ жетегі қақпағын блокқа бекітетін бес бұранда мен екі сомынды бұрап шығарамыз.
- Бұрауышпен қақпақтың құймасынан қозғаймыз.
- Қақпақты шешеміз.
- Қақпақ тығыздағышын шешеміз.
- 17 бастиекпен шынжыр кергіші башмағының осін бұрап шығарамыз.
- Шынжыр башмағын шығарамыз.
- ГРМ жетегі шынжырын суырып аламыз.
- Жұлдызшаны иінді біліктің алдыңғы ұшынан шешеміз.
Егер жұлдызша қатты отырса, тартқыштың көмегімен сығымдап шығарамыз.
- Бородокпен ойықтан жұлдызшаны бекітетін шпонканы қағып шығарамыз.
- Шпонканы шығарамыз.
- Май сорғысы жетегі жұлдызшасын бекітетін бұранда басынан бекітпе шайбаны майыстырып көтереміз.
- Жұлдызшаны айналудан ұстап, 17 бастиекпен жұлдызшаны бекітетін бұранданы бұрап шығарамыз.
- Бұранданы шайбалармен шығарамыз.
- Жұлдызшаны білікшеден шешеміз.
Ақауын анықтағаннан кейін барлық бөлшектерді кері реттілікпен орнатамыз.
Егер иінді білік жұлдызшасы қатты орнатылса, шкивті бекітетін сомынды бұрап, оны иінді білікке басамыз.
Шынжырды орнату алдында иінді және бөлістіргіш білік жұлдызшаларындағы белгілерді сәйкестендіреміз.
ГРМ және май сорғысы жетегі шынжырының ақауын анықтау
Шынжырды керосинде жуып, содан кейін оның буындарының күйін тексеріңіз. Роликтер мен щекаларда сынықтар, жарықтар және басқа зақымдарға жол берілмейді. Қозғалтқыш жұмысы кезінде шынжыр бөлшектері тозады, сондықтан шынжыр созылады. Ол кергіш оның керілуін қамтамасыз еткенше, яғни шынжырдың ұзаруы 4 мм-ден аспаса, жұмысқа қабілетті деп саналады.
Шынжыр ұзындығын 67.7824.9521 құралының көмегімен анықтаймыз. Құралда екі сатылы өлшеуіш ролик 1 бар, оларға шынжырдың ұзындығын өлшеу кезінде шынжыр орнатылады. Роликтердің бірі құрал корпусында қозғалмай бекітілген, ал екіншісі P өлшеуіш күшінің әсерімен жылжи алады. 3 қарсы салмақтың (27-сур. қараңыз) көмегімен шынжыр 294 Н (30 кгс) немесе 147 Н (15 кгс) күшпен созылады. 2 реттеуіш сомын қарсы салмақ осінің құрал табанына қатысты параллельдігін қамтамасыз етеді.
Шынжыр ұзындығы 1 өлшеуіш роликтердің орталық арақашықтығы L арқылы анықталады (28-сур. қараңыз). Жаңа шынжырдың ұзындығы L 495,4—495,8 мм құрайды. Егер тозу нәтижесінде шынжыр ұзындығы 499,8 мм болса, оны ауыстыру керек.
Шынжыр ұзындығын өлшеуді келесі реттілікпен жүргізіңіз:
- 3 қарсы салмақты (27-сур. қараңыз) шеткі оң жаққа қойып, шынжырды 294 Н (30 кгс) күшпен созыңыз, содан кейін қарсы салмақты шеткі сол жаққа жылжытып, күшті 147 Н (15 кгс) дейін азайтыңыз;
- екі операцияны тағы бір рет қайталаңыз;
- штангенциркульмен 1 өлшеуіш роликтер арасындағы ішкі қашықтықты өлшеп, оған d ролик диаметрін қосып, шынжыр ұзындығын L аласыз (өлшеуіш роликтер осьтері арасындағы қашықтық).
Қозғалтқышқа орнату алдында шынжырды матор майымен майлаңыз.
Шынжыр гидрокергішін шешу және ақауын анықтау «Шынжыр гидрокергішін шешу және ақауын анықтау» мақаласында.