Қозғалтқыштың май сорғысы қарапайым тісті дөңгелекті сорғы болып табылады.
Сорғының жұмыс істеу принципі: тісті дөңгелектер айналған кезде кіру жағында вакуум пайда болады, нәтижесінде сұйықтық тістер арасындағы қуыстарды толтырады және оларда кіру жағынан шығу жағына қарай жылжиды.
Май сорғысын май қысымы нормаға сәйкес келмегенде және қозғалтқышты күрделі жөндеу кезінде шешеміз.
Май сорғысын шешу үшін картер поддонын шешу керек, ол «Қозғалтқышты қалай бөлшектеу керек» мақаласында сипатталған.
13 бастиекпен немесе кілтпен май сорғысын бекітетін екі сомынды бұрап шығарамыз.
Май сорғысын шешеміз.
Май сорғысын ақауына байланысты (май қысымы нормаға сәйкес емес) шешкен кезде, бірден май сорғысының қабылдағыш торына назар аудару керек.
Кейде май қабылдағыштың торы қатты бітеліп, сол себепті май қысымы төмен болады.
Май сорғысын жинақтап, бензин құйылған ыдысқа батырып, жетекші тісті дөңгелекті айналдыра отырып жууға болады.
Май сорғысын бөлшектеу
12 кілтпен май қабылдағышты бекітетін төрт бұранданы бұрап шығарамыз.
Май сорғысының май қабылдағышын шешеміз.
Қақпақты шешеміз.
Жетекші тісті дөңгелекті шығарамыз.
Жетектелетін тісті дөңгелекті шығарамыз.
Ағызу клапанының бекітпесінің шапшаңын (шплинт) алып, оның бөлшектерін шығарамыз.
Май сорғысын қарап шығу және ақауын анықтау
- Егер қалқада (402 моделі үшін қақпақта) тісті дөңгелектерден тозу іздері болса, тозу іздері қалмайтындай етіп тегістеу керек.
- Корпусты қарап шығу. Егер ол қатты тозған болса, сорғыны ауыстыру керек.
- Сорғы корпусындағы тісті дөңгелектер мүлдем еркін айналуы керек.
- Ағызу клапанының плунжері корпуста мүлдем еркін жылжуы керек.
- Ағызу клапанының серіппесін қарап шығу. Егер онда жарықтар байқалса немесе орамдары сынған болса — серіппені ауыстыру керек.
Серіппенің ұзындығы мен қатаңдығы зауытта ағызу клапанының жұмысы оңтайлы болатындай етіп таңдалған, сондықтан серіппенің ұзындығы мен қатаңдығын ешбір жолмен өзгертуге болмайды.
ЗМЗ-402 қозғалтқышы үшін серіппені ұзындығы 40 мм-ге дейін қысу үшін 43,5–48,5 Н (4,35–4,85 кгс) күш жұмсау қажет.
Егер серіппе осы талаптардың кем дегенде біреуіне сәйкес келмесе, оны ауыстыру керек.
Тісті дөңгелектердің ұштары мен корпус жазықтығы арасындағы саңылау 0,040–0,140 мм болуы керек.
Жазық щуппен өлшеу кезінде тісті дөңгелектердің сыртқы диаметрі мен корпус арасындағы саңылау 0,120–0,215 мм болуы керек.
Тісті дөңгелектердің тістері арасындағы саңылау 0,15 мм-ден аспауы керек.
Егер бұл шамалар сәйкес келмесе, сорғы бөлшектерін ауыстыру немесе сорғыны ауыстыру қажет.
Сорғыны жинау
Май сорғысын үйкелісетін бөлшектерді мотор майымен майлап, кері реттілікпен жинаймыз.
402 моделі қозғалтқышының сорғысын жинау кезінде сорғы қақпағының астына қалыңдығы 0,3 мм картон тығыздағыш қою керек.
Басқа қалыңдықтағы тығыздағышты қоюға немесе тығыздағышты орнату кезінде герметик, бояу және т.б. қолдануға тыйым салынады, өйткені бұл сорғының өнімділігін төмендетеді.
Сорғыны кері реттілікпен орнатамыз.
Май сорғысының бекітпе сомындарын 18–25 Нм (1,8–2,5 кгс·м) моментімен тартамыз.