Толық жетекті автомобильдегі бірдей бұрыштық жылдамдықтар топсалары (ШРУС) бар артқы дөңгелектердің жетектері артқы редуктордың бас берілісінен артқы дөңгелектерге айналдыру моментін беруге қызмет етеді.

Оң және сол артқы дөңгелектердің жетектері өзара ауыстырылады.

Элементтері белгіленген артқы дөңгелек жетегінің схемасы
Артқы дөңгелек жетегі: 1 — сыртқы топса корпусы; 2 — артқы дөңгелектің айналу жылдамдығы сенсорының беруші сақинасы; 3, 5, 9 — қорғаныш қаптамаларды бекіту қысқыштары; 4, 8 — топса қаптамалары; 10 — ішкі топса корпусы

Дөңгелек жетегі бір-бірімен білік арқылы қосылған ішкі және сыртқы бірдей бұрыштық жылдамдықтар топсаларынан тұрады.

Жетек білігі болат соғылған шыбықтан жасалған.

Білік ұштарында шлицтер жасалған, оларға ШРУСтар орнатылған.

Жетектердің сыртқы және ішкі топсалары әртүрлі құрылымдарға ие.

Жетектің сыртқы топсасының құрылымы
Сыртқы топса: 1 — қабық; 2 — сепаратор; 3 — шарик; 4 — корпус; 5 — жылдамдық сенсорының беруші дискісі

Жетектің сыртқы топсасы аспаның бұрыштық орын ауыстыруларының мүмкіндігін қамтамасыз етеді.

Ол корпустан, сепаратордан, қабықтан және корпус пен қабықтың профильді ойықтарына орналастырылған алты шариктен тұрады.

Сепаратор шариктерді корпус пен топса қабығы арасындағы биссекторлық жазықтықта ұдайы ұстап, айналуды қабықтан корпусқа біркелкі беруді қамтамасыз етеді.

Топса қабығы біліктің шлицтеріне орнатылып, бойлық орын ауыстырудан бекітпе сақинамен бекітілген.

Сыртқы топса корпусының шлицті құйрығы, оның ұшында бұранда ойылған, артқы дөңгелек ступицасына кіргізіліп, сомынмен бекітіледі.

Оң және сол артқы дөңгелектер жетектерінің сыртқы топсалары өзара ауыстырылады, ішкі топсалар да өзара ауыстырылады.

Жетектің ішкі топсасының бөлшектері
Ішкі топса бөлшектері: 1 — қорғаныш қаптама; 2 — серіппе; 3 — ішкі топса корпусы; 4 — үш шыбық; 5 — серіппенің тіреуіш шайбасы; 6 — бекітпе сақина

Жетектің ішкі топсасы аспаның бұрыштық орын ауыстыруларының мүмкіндігін қамтамасыз етеді және жетек білігінің ұзындығын өзгерту есебінен аспаның шанаққа қатысты орын ауыстыруларын өтейді.

Жетек білігінің ішкі топса жағындағы шлицті ұшында үш шыбығы бар ступица — үш шыбық орнатылған, оның әрбір шыбығында (мойынтірегінде) инелік подшипникте айналатын сыртқы сфералық беті бар ролик орналасқан.

Инелік подшипниктердегі роликтері бар үш шыбық
Инелік подшипниктердегі роликтері бар үш шыбық

Үш шыбық жетек білігіне бекітпе сақинамен бекітілген.

Ішкі топса корпусының ішіне орнатылған серіппе топса корпусын дифференциалдың жартыосьтік тісті дөңгелегіне ұдайы басуын қамтамасыз етеді.

Ішкі топса корпусының шлицті құйрығын дифференциалдың жартыосьтік тісті дөңгелегімен қосуында бекітпе сақина орнатылмайды.

Артқы аспаның шанаққа қатысты орын ауыстырулары үш шыбық роликтерінің ішкі топса корпусының бойлық ойықтарында орын ауыстыруымен өтеледі.

Топсалардың герметикалығы — олардың сенімді жұмысының қажетті шарты.

Сыртқы және ішкі топсалардың герметикалығы білік пен корпусқа бір реттік металл қысқыштармен бекітілген пластмасса ласқа қарсы қаптамалармен қамтамасыз етіледі.

Тозған топсаны жинақта ауыстырамыз.

Сыртқы және ішкі топсаға жинау алдында дөңгелек жетектерінің топсаларына арналған молибден дисульфиді бар арнайы май (отандық балама — ШРУС-4) салынады.

Майды толықтыру немесе ауыстыру, сондай-ақ автомобильді пайдалану барысында дөңгелек жетектеріне қандай да бір басқа қызмет көрсету талап етілмейді.

Автомобиль иесіне тек топсалардың қорғаныш қаптамаларының жай-күйін және олардың қысқыштарының бекітілуін қадағалау қажет.

Жетек топсалары өте ұзақ мерзімді, олардың есептік ресурсы автомобиль ресурсына шамамен тең.

Алайда пайдалану барысында жетек топсалары жиі ауыстырылады немесе жөнделеді.

Мұндай жұмыс айтарлықтай қымбат және еңбекті көп қажет етеді.

Шынымен үнемдеу үшін топсалардың қорғаныш қаптамаларының жай-күйін үнемі тексеріп, ең кішкене зақымдалу кезінде дереу ауыстырыңыз.