Дизельдің майлау жүйесі — аралас.
Май сорғысы — тісті типті, бір секциялы.
Май сорғысының жетегі иінді білікке орнатылған тісті дөңгелектен жүзеге асырылады.
Май сорғысы 9 май қабылдағыш 8 арқылы май картерінен 1 майды алып, цилиндрлер блогындағы каналдар және май сүзгісі корпусының каналдары арқылы сұйықтық-май жылу алмастырғышына 10, содан кейін толық ағынды май сүзгісіне 12 және дизельдің май магистраліне береді.
Дизельдің басты магистралінен цилиндрлер блогындағы каналдар арқылы май иінді біліктің барлық негізгі мойынтіректеріне және тарату білігінің мойындарына келеді.
Негізгі мойынтіректерден иінді біліктегі каналдар арқылы май барлық шатун мойынтіректеріне келеді.
Бірінші негізгі мойынтіректен май арнайы каналдар арқылы аралық тісті дөңгелектің және отын насосы жетегінің тісті дөңгелегінің төлкелеріне, сондай-ақ отын насосына келеді.
Клапан механизмінің бөлшектері тарату білігінің артқы мойынтірегінен блоктағы, цилиндр қақпағындағы каналдар, иінтақталардың IV тірегіндегі тесілу арқылы иінтақта осінің ішкі қуысына және иінтақта төлкесіндегі тесік арқылы, одан канал бойынша реттеу бұрандасы мен штангаға келетін маймен майланады.
Компрессорға май басты магистральден цилиндрлер блогындағы тесілулер және арнайы май құбыры арқылы келеді.
Компрессордан май дизельдің картеріне ағызады.
Турбокомпрессордың мойынтірек торабына май май сүзгісінің корпусынан шығысында қосылған түтік арқылы келеді.
Турбокомпрессордың мойынтірек торабынан май түтік арқылы май картеріне шығарылады.
Айналма (редукциялық) клапандар сұйықтық-май жылу алмастырғышының корпусында — 11 (іске қосылу қысымының мәні — 0,15–0,20 МПа) және май сүзгісінде — 13 (іске қосылу қысымының мәні 0,13–0,17 МПа) орнатылған.
Дизельді суық маймен іске қосқанда, сұйықтық-май жылу алмастырғышында майдың өтуіне кедергі 0,15–0,2 МПа мәнінен асқанда, айналма клапан ашылады және май сұйықтық-май жылу алмастырғышын айналып өтіп, май сүзгісіне келеді, ал май сүзгісіндегі кедергі 0,13–0,17 МПа болғанда май сүзгісінің айналма клапаны ашылады және май май сүзгісін айналып өтіп, май магистраліне келеді.
Айналма клапандар реттелмейтін.
Сүзгі корпусында басты май магистраліндегі май қысымын 0,25–0,35 МПа ұстауға арналған реттелетін сақтандырғыш клапан 14 кіріктірілген.
Артық май клапан арқылы дизельдің картеріне ағызады.
Шамадан тыс бітелу жағдайында, май сүзгісінің кедергісі 0,13–0,17 МПа-дан жоғары болғанда, сүзгінің айналма клапаны да ашылады және май май сүзгісін айналып өтіп, май магистраліне келеді.
Назар аударыңыз! Жұмыс істеп тұрған дизельде редукциялық клапанның тығынын бұрап ашуға қатаң тыйым салынады!
Майлау жүйесіне қызмет көрсету қозғалтқыш картеріндегі май деңгейін күнделікті бақылау, май қысымын бақылау, май мен сүзгіні уақтылы ауыстырудан тұрады.
Май деңгейін тексеру күн сайын қозғалтқышты іске қосу алдында және қозғалтқыш тоқтағаннан кейін 3 минуттан ерте емес орындалады.
Автобус тегіс көлденең алаңға орнатылуы тиіс.
Май деңгейі май өлшегіш таяқшасының төменгі және жоғарғы белгілерінің арасында болуы тиіс.
Қозғалтқыштың май деңгейі май өлшегіштің төменгі белгісінен төмен және жоғарғы белгісінен жоғары болғанда жұмыс істеуіне тыйым салынады.
Қозғалтқыштың майлау жүйесінің май қысымы аспаптар тақтасында орналасқан көрсеткіш арқылы бақыланады.
Дизель номиналды айналу жиілігімен және салқындатқыш сұйықтық температурасы (85–95) °C кезінде жұмыс істегенде май қысымы (0,25–0,35) МПа деңгейінде болуы тиіс, қыздырылмаған қозғалтқышта 0,8 МПа-ға дейінгі қысым мәніне жол беріледі.
Бос жүрістің ең төменгі айналу жиілігінде қыздырылған қозғалтқыштың майлау жүйесіндегі май қысымы 0,08 МПа-дан кем болмауы тиіс.
Майды ауыстыру әрбір 8 000 км сайын жүргізіледі. Майды 10 000 км сайын ауыстыруға жол беріледі.
Назар аударыңыз! Қайталама майларды немесе күкірті жоғары отынды пайдаланған жағдайда майды ауыстыру (4 000…5 000) км жүрістен кейін жүргізілуі тиіс.
Қайталама майларға мыналар жатады: М-10 Г2К және М-8 Г2К.
Майды ауыстыру дизель картерінде алдын ала қыздырылған қозғалтқышта жүргізіледі.
Майды ағызу үшін май картерінің тығынын бұрап ашу керек.
Барлық май картерден ағып болғаннан кейін, тығынды орнына бұрап қою керек.
Дизельге майды май құю патрубкі арқылы май өлшегіштегі жоғарғы белгі деңгейіне дейін құю керек.
Май картеріне тек осы нұсқаулықта ұсынылған, пайдалану кезеңіне сәйкес келетін майды құю керек.
Басқа маркалы майларды пайдалану дизельдің ақауларына әкелуі мүмкін.
Май сүзгісін ауыстыру қозғалтқыш картеріндегі майды ауыстырумен бір мезгілде және «COMMON RAIL» жүйесінің диагностикасының нәтижелері бойынша келесі тәртіппен жүргізіледі:
Май сүзгісі мен клапандар корпусы 1 түйісетін жерді кірден тазалаңыз.
Арнайы кілтті немесе басқа қолда бар құралдарды пайдаланып, ФМ 009-1012005 немесе М5101 сүзгісін штуцер 3-тен бұрап алыңыз.
Клапандар корпусындағы түйісу бетін сүртіңіз.
Жаңа сүзгіні таза маймен толтырып, ФМ 009-1012005 немесе М5101 сүзгісін төсеммен 4 жинақтап орнатыңыз (штуцерге бұрап кигізіңіз), төсемді алдын ала мотор майымен майлаңыз.
Төсем сүзгі корпусының тостағанына тигеннен кейін сүзгіні тағы 1–1,5 айналымға бұрап тартыңыз.
Сүзгіні орнатуды тек қол күшімен жүргізу керек.
ФМ009-1012005 және М5101 сүзгісінің орнына бөлшектелмейтін типті сүзгі-патрондарды орнатуға жол беріледі: «AC Lelko» фирмасының (Франция) X149 моделі, «Purolator» фирмасының (Италия) L37198 моделі және құрылымында кері ағынға қарсы және айналма клапандары бар, негізгі габариттік өлшемдері мынадай басқа фирмалардың сүзгілері:
- диаметрі — 95–105 мм;
- биіктігі — 140–160 мм;
- бұрандасы — 3/4-16UNF.
Сақтандырғыш (ағызу) клапанын реттеу қозғалтқыштың майлау жүйесіндегі май қысымы 2,5 кгс/см²-тан төмендеген кезде жүргізіледі.
Реттеуді өшірілген және қыздырылған қозғалтқышта жүргізу керек.
Тығынды 4 (3-сур.) бұрап ашыңыз, төсемді 5 шешіңіз.
Май сүзгісі корпусының 3 каналында бұрауышпен 7 реттеу тығынын 6 қысым мәнін арттыру немесе азайту жағына бір айналымға бұраңыз (нақты қысымға байланысты).
Төсемді 5 орнатып, тығынды 4 бұрап тартыңыз.
Қажет болса, көрсетілген реттеу әрекеттерін қайталаңыз.
м
