ВАЗ-2112 қозғалтқышының газ бөлу механизмінің белдігі
ВАЗ-2112 қозғалтқышының газ бөлу механизмі (ГБМ) белдігі ВАЗ-2110 және ВАЗ-2109 қозғалтқыштарымен салыстырғанда күшейтілген. Жоғары жүктемелерге байланысты ол ені бойынша үлкенірек.
Белдік екі бөлу білігін (кіріс клапандарының білігі мен шығыс клапандарының білігі) және салқындатқыш сұйықтық сорғысын айналдырады. Тісті шкивтер мен роликтер де кең — белдік еніне сай. Белдік ені 25,4 мм құрайды.
ГБМ белдігін дұрыс орнату және жоғарғы өлі нүктені (ЖӨН) орнату үшін бөлу біліктерінің шкивтерінде және бөлу біліктері жетегінің артқы қақпағында белгілер бар. Тиісінше, иінді білік шкивінде және май сорғысында да белгі бар.
ВАЗ-2112 қозғалтқышының құрылымы белдіктің кенет үзілуін болдырмайды, алайда үзілу кезінде поршеньдердің клапандарға соғылуы мүмкін. Сондықтан мерзімді техникалық қызмет көрсету кезінде белдіктің жағдайын мұқият қарап шығу қажет. Қарауға ыңғайлы болу үшін ГБМ белдігінің жоғарғы қақпағында терезе қарастырылған.
- Белдіктің жағдайын қарау үшін бұрауышпен терезені ашамыз.
- Белдіктің жағдайын қараймыз, бұл ретте бүкіл белдікті толық қарау үшін иінді білікті айналдырған дұрыс.
Кейінгі ВАЗ-21124 және ВАЗ-21126 қозғалтқыштарының модификацияларында поршеньдерде ойықтар қарастырылған, олар поршеньдер мен клапандарды соққыдан қорғайды.
ГБМ белдігін ауыстыру
ГБМ белдігін ауыстыру үшін алдымен генератор жетегінің белдігін шешу қажет.
- 13-ші кілтпен генераторды керу кронштейніне бекітетін сомынның тартылуын босатамыз.
- 10-шы кілтпен реттеуіш бұранданы бұрап шығарып, белдікті босатамыз. Оны иінді білік пен генератор шкивтерінен шешеміз.
- 10-шы бастиекпен алдыңғы қақпақты бекітетін алты бұранданы бұрап шығарамыз.
- ГБМ белдігінің қақпағын шешеміз.
- 17-ші кілтпен генератор жетегі шкивін бекітетін бұранда арқылы иінді білікті сағат тілімен айналдырамыз.
- Маховиктегі белгі ілініс картері қақпағымен сәйкескенше айналдырамыз.
- Бұл ретте бөлу біліктерінің тісті шкивтеріндегі белгілер ГБМ белдігінің артқы қақпағындағы белгілермен сәйкесуі тиіс.
- Генератор жетегі шкивін бекітетін бұранданы бұрап шығару үшін маховикті бұрауышпен айналудан бекітеміз.
- 17-ші бастиекпен немесе қырлы кілтпен шкивті бекітетін бұранданы бұрап шығарамыз.
- Генератор жетегі шкивін шешеміз.
- ЖӨН орнату кезінде иінді біліктің тісті шкивіндегі белгі май сорғысындағы ойықпен сәйкесуі тиіс.
- 17-ші кілтпен ГБМ белдігінің керу ролигінің сомынын босатамыз.
- Роликті айналдыра отырып, белдіктің керілуін босатамыз және оның артқы тармағын шығыс бөлу білігінің тісті шкивінен, керу ролигінен және салқындатқыш сұйықтық сорғысының шкивінен шешеміз.
- Белдікті иінді және шығыс бөлу біліктерінің тісті шкивтерінен және тіреу ролигінен шешеміз.
ГБМ белдігін орнату
- Белдікті кері реттілікпен орнатамыз.
- Иінді және бөлу біліктерінің орнату белгілерінің сәйкестігіне көз жеткіземіз.
- Тісті белдікті иінді білік шкивіне кигіземіз.
- Керу ролигін айналдыра отырып, белдікті кереміз және роликті бекітеміз.
- Белдікті керу кезінде сыртқы дискідегі ойық керу ролигінің ішкі төлкесіндегі шығыңқымен сәйкесуі тиіс.
- Иінді білікті айналу бағытымен екі айналымға айналдырып, орнату белгілерінің сәйкестігін тексереміз.
- Тісті белдіктің керілуін бөлу біліктерінің шкивтері арасындағы тармақтың ортаңғы бөлігінде тексереміз. 100 Н (10 кгс) жүктеме кезінде белдіктің иілуі 5,4 ± 0,2 мм болуы тиіс.
- Бөлшектерді кері реттілікпен жинаймыз.
Генератор белдігі жетегі шкивін бекітетін бұранданың тарту моменті: 97,9–108,8 Н·м (9,90–11,10 кгс·м).
