ВАЗ-2112 қозғалтқышын қалай құрастыруға болады

Қозғалтқышты бөлшектеу «Қозғалтқышты бөлшектеу» мақаласында қарастырылды.

Қозғалтқыш бөлшектерін ақаулықтарды анықтау «Қозғалтқышты тексеру» мақаласында қарастырылды.

Бұл мақалада біз ВАЗ-2112 қозғалтқышын жинаудың негізгі тұстарын қарастырамыз: иінді білік пен цилиндрлер блогын жинау, артқы майыстырғыш пен май сорғысын орнату, шатун-поршень тобын жинау және маховикті орнату.

Жинау алдында қозғалтқыштың барлық бөлшектері жуылып, ақаулықтары тексерілуі тиіс.

Иінді білік пен цилиндрлер блогын жинау

1. Тіреуіш мойынтықтардың жоғарғы төсемдерін орнату алдында карбюраторға арналған аэрозольді тазалағышпен поршеньдерді салқындату форсункаларын тазалаймыз.
2. Төсемдерді тіреуіш мойынтықтардың ұяларына орнатамыз.

Бұл ретте төсеменің бекітпе шығыңқысы ұяның ойығына кіруі тиіс. Бірінші, екінші, төртінші және бесінші ұяларға (бөлу білігі жетегінен санағанда) ойықтары бар төсемдерді, ал үшіншісіне — ойығы жоқ төсемді орнатыңыз.

3. Төсемдерді мотор майымен майлаймыз.

4. Иінді білік мойындарын мотор майымен майлап, білікті тіреуіш мойынтық ұяларына саламыз.

5. Үшінші тіреуіш мойынтық тірегінің ойықтарына мотор майымен майланған тіреуіш жарты сақиналарды кіргіземіз.

Антифрикциялық жабыны бар жарты сақиналардың беттері (оларда ойықтар жасалған) иінді біліктің беттеріне қарай бағытталуы тиіс.

6. Жарты сақиналарды олардың ұштары ұяның ұштарымен бір деңгейде болатындай етіп бұрамыз.

7. Тіреуіш мойынтық қақпақтарын олардың сыртқы бетіне салынған белгілерге сәйкес орнатамыз (қақпақтарды санау ГРМ белдігі жетегі жағынан жүргізіледі). Бұл ретте әрбір тіреуіш мойынтықтың жоғарғы және төменгі төсемдерінің құлыптары бір жағында орналасуы тиіс.

8. Қақпақ бекітпе бұрандаларын тартпай-ақ бұрап кіргіземіз.

9. Қақпақ бекітпе бұрандаларын 69–84 Н·м (6,9–8,4 кгс·м) моментімен тартамыз.

Алдымен үшінші қақпақтың бұрандаларын, содан кейін екінші мен төртіншіні, одан кейін бірінші мен бесіншіні тартамыз. Бұрандаларды тартқаннан кейін иінді білікті айналдырып көріңіз — ол қиналмай, еркін айналуы тиіс.

Иінді біліктің осьтік саңылауын тексеру

1. Иінді біліктің осьтік саңылауын өлшейміз. Ол 0,06–0,26 мм шегінде болуы тиіс. Егер саңылау 0,26 мм-ден асса, тіреуіш жарты сақиналарды ауыстырыңыз.

Иінді біліктің осьтік саңылауын өлшеу үшін индикаторды оның табаны білік фланеціне тірелетіндей етіп орнатыңыз. Иінді білікті индикатордан алыстай тартып, шегіне жеткізіңіз де, индикаторды 0-ге қойыңыз. Иінді білікті қарама-қарсы жаққа жылжытыңыз. Индикатор саңылау шамасын көрсетеді.

Алдыңғы жағына (иінді білік шкиві жағынан) болат-алюминий жарты сақина, артқы жағына — металл-керамикалық жарты сақина қойылады. Сақиналар номиналды және 0,127 мм-ге ұлғайтылған қалыңдықпен жасалады. Иінді біліктің осьтік саңылауы 0,35 мм-ден асқанда бір немесе екі жарты сақина ауыстырылады (номиналды саңылау — 0,06–0,26 мм).

Иінді біліктің артқы майыстырғышын орнату

1. Апраўканың көмегімен иінді біліктің артқы майыстырғышын ұстағышқа шегіне дейін басамыз.

2. Монтажға ыңғайлы болу үшін ұстағыш төсемесін консистентті маймен майыстырғыш ұстағышына жапсырамыз.

3. Майыстырғыштың жұмыс ернін мотор майымен майлаймыз.

4. Иінді білік фланецін мотор майымен майлаймыз.

5. Майыстырғышты ұстағышымен иінді білік фланеціне кигізіп, ұшталған таяқшамен майыстырғыштың жұмыс ернін абайлап кіргіземіз.

6. Ұстағышты майыстырғышымен фланец бойымен шегіне жылжытып, бекітпе бұрандаларды жайлап кіргіземіз.

7. Ұстағышты оның жоғарғы жазықтығы блок жазықтығымен сәйкес келетіндей етіп түзетіңіз.

8. Ұстағыштың алты бекітпе бұрандасын тартамыз.

Май сорғысын орнату

1. Майыстырғыштың жұмыс ернін мотор майымен майлаймыз.

2. Майқабылдағыш астындағы тесік арқылы май құйып, май сорғысының тісті дөңгелектерін мотор майымен майлаңыз.

3. Жетекші тісті дөңгелектің шығыңқылары арқылы май сорғысының тісті дөңгелектерін бірнеше рет айналдырамыз.

4. Май сорғысының жетекші тісті дөңгелегін оның шығыңқылары иінді біліктегі жазықтармен сәйкес келетіндей етіп бұрамыз.

5. Монтажға ыңғайлы болу үшін тығыздағыш төсемені консистентті маймен сорғыға жапсырамыз.

6. Сорғыны майыстырғышымен иінді білікке біліктегі орнына дейін кигізіңіз. Содан кейін жұмсақ ағаштан жасалған ұшталған таяқшамен майыстырғыштың жұмыс ернін білік мойнына абайлап кіргізіңіз.

7. Май сорғысын білік бойымен абайлап шегіне жылжытып, бекітпе бұрандаларды жайлап кіргізіңіз.
8. Сорғының орнын оның жоғарғы жазықтығы блок жазықтығымен сәйкес келетіндей етіп түзетіңіз.
9. Алты бекітпе бұранданы 8,5–10,0 Н·м (0,85–1,0 кгс·м) моментімен бұрап тартыңыз.

Шатун-поршень тобын жинау

Шатун-поршень тобын жинау кезінде мотор майымен майланған поршень саусағы поршень тесігіне бас бармақтың басу күшімен кіруі және саусақ тік тұрғанда поршеньнен түсіп қалмауы тиіс.

Поршень сақиналарын орнату

• жоғарғы компрессиялық сақинаның құлыпын поршень саусағының осіне шамамен 45° бұрышпен бағыттаймыз;
• төменгі компрессиялық сақинаның құлыпын — жоғарғы сақина құлыпының осіне 180° бұрышпен;
• май сығынды сақинаның құлыпын — жоғарғы компрессиялық сақина құлыпының осіне 90° бұрышпен.

Төменгі компрессиялық сақинаны ойығымен («қырғышпен») төмен қаратып орнатамыз. Егер сақинада «ВЕРХ» немесе «TOP» белгісі болса — сақинаны белгісімен жоғары қаратып орналастырамыз. Май сығынды сақинаны орнату кезінде кеңейткіштің түйісін сақина құлыпына қарама-қарсы жақта орналастырамыз.

1. Цилиндрлер айнасын сүртеміз.

2. Иінді біліктің шатун мойындарын сүртеміз.

3. Бірінші цилиндрдің айнасын мотор майымен майлаймыз.

4. Поршеньдерді орнатуға арналған апраўканы майлаймыз.

5. Бірінші цилиндрдің поршенін майлаймыз.

6. Сақина құлыптарын жоғарыда көрсетілгендей ашамыз.

7. Төсемені шатунның төменгі басына кіргіземіз. Төсемедегі шығыңқы шатун басының ойығына кіруі тиіс.

8. Төсемені шатун қақпағына төсемедегі шығыңқы қақпақ ойығына кіретіндей етіп кіргіземіз.

9. Поршеньдерді цилиндрлерге орнату кезінде поршень түбіндегі көрсеткі ГРМ жетегіне қарай бағытталуы тиіс.

10. Шатунмен жиналған поршеньді апраўкаға кіргіземіз. Поршеньдегі көрсеткіні май сорғысы жағына бағыттап, поршеньді балғаның ағаш сабымен ақырын итереміз. Шатун төсемелерінің дұрыс орнын тексереміз.

11. Төсемелерді майлап, шатун қақпағын таңбалауға сәйкес орнатамыз.

Қақпақтар шатундарға қақпақ пен шатундағы цилиндр нөмірлері бір жағында орналасатындай етіп орнатылады.

12. Қақпақтың бекітпе сомындарын бұрап кіргіземіз. Қалған шатундардың қақпақтарын да осылай орнатып, тартамыз.

13. Шатун қақпақтарының бекітпе сомындарын динамометриялық кілтпен 44–54 Н·м (4,4–5,4 кгс·м) моментімен тартыңыз.

Маховикті орнату

1. Маховикті орнату алдында оның бекітпе бұрандаларының бұрамасын жұқа қабатпен майлаймыз.

2. Маховикті ондағы белгі төртінші цилиндрдің шатун қақпағына қарама-қарсы болатындай етіп орнатыңыз, өйткені бекітпе бұрандалар асимметриялы орналасқан.

3. Тіреуіш шайбаны орнатып, маховикті бұраймыз.

4. Маховикті айналудан ұстап, оның бекітпе бұрандаларын 62–89 Н·м (6,2–8,9 кгс·м) моментімен тартамыз.

Қозғалтқышты одан әрі жинауды осы тақырыптың жалғасында қарастырамыз.