Автомобиль нашар үдейді

Үдеу динамикасының нашарлау себептері көп, бірақ негізгілерін мына түрде анықтауға болады.

  • Қозғалтқыш ақаулары: бір немесе бірнеше цилиндрде компрессияның төмендеуі, шығару жүйесінің көміртекпен бітелуі немесе жұмыстағы газдардың каталитикалық бейтараптандырғышының зақымдануы.
  • Жанармай жүйесінің ақаулары: жанармай бүріккіштерінің, жанармай сүзгісінің, жанармай беру жүйесінің түтікшелері мен шлангілерінің бітелуі. Сапасыз немесе маусымға сәйкес келмейтін жанармайды пайдалану.
  • Қосымша ауа беру жүйесінің ақаулары: турбокомпрессордың істен шығуы немесе жүйе рукавтарының интеркулер не турбокомпрессор патрубкаларына тығыз орнаспауы (ауа сорылуы).
  • Қозғалтқышты басқару жүйесінің ақаулары: жүйе датчиктерінің істен шығуы. Қандай да бір датчик істен шыққанда, электрондық басқару блогы автосервиске дейін жетуге мүмкіндік беретін резервтік бағдарлама бойынша жұмыс істеуге өтеді, бірақ бұл кезде қозғалтқыштың қуаттық және экономикалық сипаттамалары төмендейді.
  • Жақсақтың (муфтаның) сырғанауы: жетекті дискінің тозуы немесе оны ажырату жетегінің ақаулығы салдарынан.
  • Тежеу жүйесінің ақаулары: жүріс барысында бір немесе бірнеше доңғалақтың жартылай тежелуі, тұрақ тежеуінің дұрыс реттелмеуі.
  • Шиналардағы ауа қысымының жеткіліксіздігі немесе автомобильдің артық жүктелуі.

Алдымен шиналардағы ауа қысымын тексеріп, оны нормаға келтіріңіз.

Тежеу жүйесі мен тұрақ тежеуінің жұмысын тексеру

Ол үшін доңғалақтарды шешудің қажеті жоқ. Тегіс жол учаскесін тауып, құрғақ, желсіз ауа райында автомобильдің жүріп өту (выбег) қашықтығын анықтауға сынақ жүргізіңіз.

Автомобиль толық отындалған болуы керек, салонда тек жүргізуші ғана болады.

Автомобильді 50 км/сағ жылдамдыққа дейін үдетіп, жылдамдықты теңестіріңіз, содан кейін жақсақты басыңыз (немесе рычагты бейтарап қалпқа ауыстырыңыз) және толық тоқтағанға дейін инерциямен қозғалыңыз.

Қарама-қарсы бағытта тағы бір сынақ жүргізіңіз. Сау автомобильдің жүріп өту қашықтығы шамамен 500 м болуы тиіс.

Жақсақтың жұмысын тексеру

Алғашқы тексеру тегіс, кедергісіз алаңда жүргізіледі. Акселератор педалімен бос жүріс айналу жиілігін жоғарылатып қойыңыз — шамамен 1500 мин⁻¹.

Автомобильді тұрақ тежеуімен тежеңіз. Жақсақты басып, бірінші берісті қосыңыз.

Содан кейін жақсақ педалін біртіндеп жібере бастаңыз. Егер қозғалтқыш өшсе, жақсақ сау және сырғанамайды.

Егер қозғалтқыш өшпесе, жақсақ тозған және ауыстыруды қажет етеді. Ескертпе: пайдалану барысында жақсақты қолмен реттеу көзделмеген, тозу гидрожетектің жұмыс цилиндріндегі арнайы құрылғымен автоматты түрде өтеледі.

Қозғалтқыш жүріс барысында өшті

  1. Алдымен бакта жанармай бар-жоғын анықтаңыз. От алдыруды қосып, жанармай деңгейі көрсеткішіне қараңыз. Егер резервтік қалдық бақылау шамы жанбай, көрсеткіш жанармайдың бар екенін көрсетсе, бакта жанармай бар деп болжауға болады.
  2. Капотты ашып, капот астындағы кеңістікті мұқият қарап шығыңыз. Барлық агрегаттардың тұтастығына назар аударыңыз.
  3. Барлық сымдардың орнында екенін, үзілген, күйген немесе оқшаулағышы зақымдалған сымдар жоқ екенін тексеріңіз.
  4. Жеткізу магистралін қараңыз: ол қысылған немесе бітелген болуы мүмкін. Атап айтқанда, парафин шөгінділерімен (әдетте дизель отынының сапасыздығынан немесе оның сортының пайдалану маусымына сәйкес келмеуінен). Бұл жағдайда автомобиль жылы үй-жайда (ауа температурасы +10 °C-дан төмен емес) бірнеше сағат тұрғаннан кейін қозғалтқыш еш қиындықсыз іске қосылады.
  5. Парафин шөгінділері әдетте жанармайдың жұқа тазарту сүзгісінде немесе жанармай багына орнатылған жанармай қабылдау модулің дөрекі тазарту сүзгісінің торында жиналады. Сүзгілердің бітелуі жанармай бүріккіштерінің де бітелуіне себеп болуы мүмкін.
  6. Монтаждық блокта орнатылған бүрку жүйесінің сақтандырғышын тексеріңіз (қараңыз – Сақтандырғыштар мен релені ауыстыру). Күйген сақтандырғышты ауыстырыңыз.
  7. Салқындату жүйесінің кеңейту бөшкесін қараңыз: салқындату сұйықтығы ағып кетпеді ме.
  8. Сондай-ақ қозғалтқыш картеріндегі май деңгейін тексеріңіз.
  9. Егер бәрі жақсы болса, жоғарыда сипатталған қозғалтқышты басқару және жанармай жүйелерін тексеруге кірісіңіз.
  10. Сонымен қатар, қозғалтқыштың кенеттен тоқтауына және оны қайта іске қосу мүмкін еместігіне иінді білік қалыбы датчигінің істен шығуы немесе одан сымдар жиынтығының ажырауы себеп болуы мүмкін.

Май қысымы төмендеді

Май қысымы шамы
1-сурет. Май қысымының авариялық төмендеуі туралы дабыл шамы.

ГАЗель Некст автомобилінің аспаптар комбинациясында қозғалтқыштағы май қысымының авариялық төмендеуі туралы дабыл шамы бар. Қозғалтқыштың сенімді жұмысы үшін майлау жүйесінде үнемі жеткілікті жоғары қысым сақталуы қажет.

Капотты ашыңыз. Май деңгейін бірден тексеруге асықпаңыз: оған май картеріне ағуға уақыт беріңіз, бұл екі-үш минутты алады.

Осы уақыт ішінде қозғалтқышты мұқият қарап шығыңыз: онда жаңа май дақтары жоқ па. Автомобильдің алдыңғы бөлігінің астына қараңыз: қозғалтқыштың май картері тесіліп кетпеді ме, ағызу жоқ па.

Май сүзгісін қарау
2-сурет. Май сүзгісін ағызуға тексеру.

Май сүзгісіне назар аударыңыз. Егер резеңке прокладка зақымдалса, май оның астынан ағуы мүмкін, ал сүзгі әлсіз бекітілсе — сүзгінің өзінің астынан. Кейде оны сағат тілі бойынша сәл тартып қою жеткілікті.

Май өлшеу тілін алу
3-сурет. Май өлшеу тілін алу.
Май өлшеу тілінің орналасуы
4-сурет. Май өлшеу тілінің орналасуы.
Май өлшеу тілін сүрту
5-сурет. Өлшеу тілін мата сүрту және оны орнына қою.

Өлшеу тілін таза мата сүртіп, оны орнына түйіскенше саламыз.

Май деңгейін қайта тексеру
6-сурет. Деңгейді тексеру үшін өлшеу тілін қайта алу.

Өлшеу тілін қайта шығарамыз. Егер май деңгейі төменгі белгіге жақын болса немесе одан төмен болса, майды нормаға дейін құйыңыз.

Қозғалтқышты іске қосу
7-сурет. Дабыл шамын тексеру үшін қозғалтқышты іске қосу.

Қозғалтқышты іске қосыңыз. Егер қалыпты деңгейде дабыл шамы сөнсе, жүруді жалғастыруға болады.

Егер шам бәрібір жанса, май қысымы датчигінің саулығын тексеріңіз. Ол үшін штаттық датчикті бұрап алып, оның орнына механикалық манометр орнатыңыз.

Егер бос жүрістің ең төменгі айналу жиілігіндегі қысым 25 кПа-дан (0,25 кгс/см²) асса және айналу жиілігінің өсуімен жоғарыласа, датчик немесе оның электр тізбегі ақаулы.

Егер сізде манометр болмаса, датчик сымдары қосқышындағы контактінің сенімділігін тексеру немесе датчикті әдейі сауымен ауыстыру ғана қалады.

Егер барлық көрінетін себептерді жойғаннан кейін қозғалтқыштағы май қысымы жеткіліксіз болып қалса (дабыл шамы жанып тұрса), қозғалтқышты диагностикалап, жөндеңіз.

Қозғалтқыштың қызуы

Автомобильдің аспаптар комбинациясында салқындату сұйықтығының температура көрсеткіші орналасқан. Қозғалтқыш қызғанда көрсеткіш тілі қызыл аймаққа жақындайды. Сол уақытта қозғалтқыштың қызуы туралы дабыл шамы жанады.

Қызудың алғашқы белгілерінде, егер тіл қызыл аймаққа кірсе, бірақ капот астынан бу бұлттары атылмаса, салонға келетін ауа температурасын реттеу тұтқасын ең оң жақ (ең ыстық) қалпқа бұрап, жылытқыш электрқозғалтқышын максималды жылдамдыққа қосыңыз.

Қозғалтқышқа толық қуатқа қосылған жылытқышпен бос жүрістің қалыпты айналу жиілігінде бірнеше минут жұмыс істеуге рұқсат етіңіз.

Маңызды: қозғалтқышты бірден тоқтатпаңыз! Жалғыз шарт — салқындату жүйесінің герметикалығының сақталуы. Егер шланг жарылса немесе сыпырылып кетсе, не болмаса басқа ағызу орны пайда болса (кеңейту бөшкесінің тығыны астынан сұйықтық атылуын қоспағанда), қозғалтқышты дереу тоқтатуға тура келеді!

Қызып кеткен қозғалтқыш тоқтатылғаннан кейін салқындату сұйықтығы ең көп жылу жүктелген бөлшектермен жанасатын жерлерде жергілікті қызады және бу тығындары пайда болады. Бұл құбылыс жылу соққысы деп аталады.

  • Қозғалтқышты тоқтатыңыз.
  • Капотты ашып, капот астындағы кеңістікті қараңыз. Будың қайдан атылып жатқанын анықтаңыз.

Қозғалтқышты қарағанда кеңейту бөшкесінде салқындату сұйықтығының бар екеніне, резеңке шлангілердің, радиатор мен термостаттың тұтастығына назар аударыңыз.

Назар аударыңыз: ыстық қозғалтқышта кеңейту бөшкесінің тығынын ешқашан бірден ашпаңыз! Салқындату жүйесіндегі сұйықтық қысым астында болады. Тығынды ашқанда қысым күрт төмендеп, сұйықтық қайнап, оның шашырауы ауыр күйікке әкелуі мүмкін. Егер тығынды ашу қажет болса, алдын ала үстіне тығыз мата жауып, содан кейін ғана өте абайлап бұраңыз.

Аспаптар панелінің астына қараңыз: оның астында радиатордан немесе жылытқыш шлангілерінен салқындату сұйықтығының ағызуы жоқ па.

Егер ағызулар табылса, жарылған шлангті жабысқақ лентамен уақытша қалпына келтіруге болады. Бұл мақсатқа армированный (мысалы, күміс түсті) жабысқақ лента өте жақсы жарайды.

Радиатор, термостат немесе жылытқыштың ағызуын орнында жою қиын, сондықтан мұндай жағдайда салқындату жүйесіне су құйып, жүріс барысында температура көрсеткішін мұқият бақылап, деңгейді мезгіл-мезгіл қалпына келтіріп отыру қажет.

Маңызды: антифриздің орнына суды ұзақ уақыт пайдалану салқындату жүйесінде қақтың пайда болуына, жылу өткізгіштің нашарлауына және қозғалтқыш ресурсының қысқаруына әкеледі. Қызып кеткен қозғалтқышқа ешқашан суық су құймаңыз. Қозғалтқыш капот ашық күйінде кемінде 30 минут салқындауы тиіс.

Егер салқындату сұйықтығының ағызуы болмаса, көмекші агрегаттар жетегінің белдігінің тұтастығы мен керілуін тексеріңіз (қараңыз – Көмекші агрегаттар жетегі белдігін ауыстыру). Үзілген белдікті ауыстырыңыз немесе оның керілуін реттеңіз.

Қозғалтқыш термостат істен шыққанда да қызуы мүмкін, ол сұйықтық ағынының радиатор арқылы немесе оны айналып өтуін (суық қозғалтқыштың жылуын тездету үшін) реттейді.

Жоғарғы шлангті тексеру
8-сурет. Жоғарғы шланг температурасын қолмен сезіп тексеру.
Төменгі шлангті тексеру
9-сурет. Радиатордың төменгі шлангінің температурасын қолмен сезіп тексеру.

Егер қызып кеткен қозғалтқышта радиатордың төменгі шлангі суық болса, термостат ақаулы, радиатор арқылы айналым жоқ.

Желдеткіш вискомуфтасы
10-сурет. Салқындату жүйесі желдеткішінің вискомуфтасын қарау.

Қозғалтқыштың қызуының жиі себебі — желдеткіш қанатқасын қозғалысқа келтіретін вискомуфтаның істен шығуы. Қозғалтқышты іске қосып, температураны бақылап, қызғанда салқындату жүйесінің желдеткіші айнала бастай ма, соны назарда ұстаңыз. Егер ол айналмаса, муфтані ауыстырыңыз.

Кеңейту бөшкесінің тығыны
11-сурет. Клапандары бар кеңейту бөшкесінің тығыны.

Кеңейту бөшкесінің тығынында екі клапан орнатылған: кіргізу және шығару. Шығару клапан жүйеде кемінде 0,10 МПа (1,1 кгс/см²) артық қысымды ұстап отырып, салқындату сұйықтығының қайнай бастау температурасының жоғарылауын қамтамасыз етеді. Клапанның жабық қалпта қысылып қалуы қызу кезінде қысымның едәуір асуына (0,15 МПа-дан астам) әкеліп, бөшкенің жарылуына немесе шлангілердің сыпырылуына себеп болуы мүмкін. Ашық қалпта қысылып қалуы сұйықтықтың мерзімінен бұрын қайнауына әкеледі.

Аккумулятор зарядталмайды

Аккумулятордың разряд шамы
12-сурет. Аккумулятор батареясының разряды туралы дабыл шамы.

Егер аспаптар комбинациясында аккумулятор батареясы разрядының қызыл дабыл шамы жанса, бұл ток генератордан борттық желіге келмейтінін және батарея энергиясының қоры жұмсалатынын білдіреді.

Шам жанып тұрған автомобильді пайдалануға болмайды, өйткені кейде себебі моторлық бөлімшеде өртке әкелетін сымдардың қысқа тұйықталуы болуы мүмкін.

Автомобильді тоқтатып, қозғалтқышты өшіріп, себебін анықтаңыз.

Егер себеп қысқа тұйықталу болмаса, ал батарея толық зарядталған болса, генераторсыз да гаражға дейін жетуге болады, бірақ ақауды орнында жоюға тырысканы жөн.

Көмекші агрегаттар жетегінің белдігі үзіліп кетпегенін тексеріңіз. Егер белдік тұтау болса, оның керілуін тексеріңіз. Егер иілу нормаға сәйкес келмесе, кергіштің жұмысын тексеріңіз және ол сау болса, белдікті ауыстырыңыз.

Балқыма қосқыштар блогы
13-сурет. Балқыма қосқыштар блогы (БПР-4.10): 1 – 125 А (ауа жылытқышы); 2 – 90 А (жалпы плюс тізбегі); 3 – 40 А (резерв); 4 – 30 А (қозғалтқышты басқару блогы).

Егер белдікті кергеннен кейін де шам жанса, капот астындағы кеңістікте қозғалтқышты басқару электрондық блогымен ортақ кронштейнде орналасқан балқыма қосқыштар блогындағы 90 А балқыма қосқыштың күйіп кетпегенін тексеріңіз. Егер балқыма қосқыш күйсе, оны ауыстырып, қозғалтқышты іске қосыңыз.

Егер дисплейдегі кернеу көрсеткіші жыпылықтамаса (вольтметр тілі шкаланың жасыл аймағында және дабыл шамы сөнсе), кернеу нормаға сәйкес келеді және жүруді жалғастыруға болады.

Генератор сымдарын тексеру
14-сурет. Генератордан аккумулятордың «+» қысқышына баратын сымды тексеру.
Электр сымдарының күйі
15-сурет. Сымдарды үзілістер немесе тотланған контактілер бойынша тексеру.

Сымдар үзілген, оқшаулағыш ішінде сынған немесе контактілері тотланған болуы мүмкін. Ақауды жойып, қозғалтқышты іске қосыңыз. Егер зарядтау тогы пайда болса, жүруді жалғастыруға болады.

Егер алынған шаралардан кейін де шам сөнбесе, мүмкін себеп генератордың өзінде. Мұндай ақаулықтарды автосервис жағдайында жойған жөн. Ақаулы генератормен жүрген кезде ток тұтынуын азайту үшін радиоқабылдағышты, артық жарықтандыру аспаптарын, жылытқыш желдеткішін және т.б. өшіріңіз.

Бөтен дүмпулер пайда болды

  • 1. Түпкі мойынтіректердің дүмпуі (цилиндрлер блогының ең төменгі бөлігінде естіледі) — өте қауіпті; қозғалтқышты дереу тоқтатыңыз, автосервиске немесе гаражға сүйреп баруға тура келеді.
    Сипаты: төмен тонды дүмпу, жүктемеде және иінді біліктің айналу жиілігі артқанда айқын күшейеді. Көбіне май қысымының төмендеуімен қатар жүреді (шам іс жүзінде үнемі жанып тұрады).
  • 2. Шатун мойынтіректерінің дүмпуі (цилиндрлер блогының ортаңғы бөлігінде естіледі) — өте қауіпті; қозғалтқышты дереу тоқтатыңыз.
    Сипаты: дыбыс ырғақты, жағымды, металл, орташа тонды. Жүктеме артқанда едәуір күшейеді және жанармай бүріккішін ажыратқанда толық жойылады.
  • 3. Поршень пальцтерінің дүмпуі (цилиндрлер блогының жоғарғы бөлігінде естіледі) — қауіпті; қозғалтқышты жүктемей, автосервиске өз бетімен жетуге болады.
    Сипаты: дүмпу ырғақты, жоғары тонды, өткір металл реңкі бар, барлық режимдерде естіледі және жүктеме артқанда күшейеді. Жанармай бүріккішін ажыратқанда толық жойылады.
    Тозған поршеньдер мен цилиндрлердің дүмпуі (сол жерде естіледі) — қауіпсіз. Дыбыс саз ыдыстың дауысын еске түсіреді. Әсіресе жылытылмаған қозғалтқышта жақсы естіледі, жылыған сайын азаяды немесе жойылады.
  • 4. Клапандардың дүмпуі (қозғалтқыштың жоғарғы бөлігінде, блок басы қақпағы маңайында естіледі) — қауіпсіз, автосервиске өз бетімен жетуге болады.
    Сипаты: жалпы бозғылт шу фонындағы металл дүмпуі. Төмен және орташа айналу жиілігінде, цилиндрлер блогы басы жағынан, клапандар орналасқан жерлердің үстінен жақсы естіледі.

Тірек жүйесіндегі дүмпулер

Қозғалыстағы автомобильдің тірек жүйесінде бөтен дүмпулер пайда болғанда, олардың көзін дереу анықтау қажет. Тірек жүйесінің күйін автомобильді эстакадаға, қарау ормына немесе көтергішке қойып тексерген жөн. Кез келген жағдайда сізге көмекші қажет болады.

Тірек жүйесіндегі дүмпулердің себептері мен жою тәсілдері

  • Себебі: амортизаторлар ақаулы.
    Жою тәсілі: амортизаторларды ауыстырыңыз.
  • Себебі: көлденең тірақтық стабилизаторларының тіректерін бекіту болттары босаңсыған; тіректердің жастықшалары мен резина-металл шарнирлері тозған.
    Жою тәсілі: тіректердің бекіткіштерін тартыңыз; резина жастықшалар тозса, оларды ауыстырыңыз.
  • Себебі: амортизаторлардың жоғарғы бекіткіштерінің жастықшалары мен төменгі бекіткіштерінің втулкаларының зақымдануы, деформациясы.
    Жою тәсілі: резинасы жыртылған, жарықшақтанған немесе ығысқан жастықшалар мен втулкаларды ауыстырыңыз.
  • Себебі: алдыңғы тірек жүйесінің шарлы шарнирлері мен тіректерінің тозуы.
    Жою тәсілі: шарлы шарнирлер мен тіректерді ауыстырыңыз.
  • Себебі: алдыңғы доңғалақтардың сатылары мойынтіректеріндегі артылған саңылау.
    Жою тәсілі: мойынтіректерді ауыстырыңыз.
  • Себебі: доңғалақтардың үлкен дисбалансы немесе доңғалақ дискісінің деформациясы.
    Жою тәсілі: доңғалақтарды теңгеріңіз немесе дискіні ауыстырыңыз.
  • Себебі: алдыңғы тірек жүйесінің серіппесінің отыруы немесе сынуы.
    Жою тәсілі: серіппені ауыстырыңыз.
  • Себебі: артқы тірек жүйесінің рессорларының құлақшаларындағы және рама кронштейндеріндегі резина втулкалардың тозуы.
    Жою тәсілі: жыртылған немесе жарықшақтанған втулкаларды ауыстырыңыз.
  • Себебі: сығу буферлерінің бұзылуынан тірек жүйесінің «соққысынан» пайда болатын дүмпу.
    Жою тәсілі: зақымдалған буферлерді ауыстырыңыз.
  • Себебі: артқы тірек жүйесі рессорларының стремянка бекіткіштерінің гайкаларының босаңсуы немесе артық жүктемеден жиі «соққылар».
    Жою тәсілі: гайкаларды тартып, артық жүктемеге жол бермеңіз.

Кардан беруіндегі дүмпулер мен діріл

  • Себебі: қозғалыс режимі кенет өзгергенде және берістерді ауыстырғанда дүмпу (кардан беруінің редуктор фланеціне немесе аралық тірекке бекіту гайкаларының босаңсуы).
    Жою тәсілі: гайкаларды тартыңыз.
  • Себебі: кардан шарнирлері крестовиналарының мойынтіректері мен цапфаларының тозуы.
    Жою тәсілі: крестовиналарды ауыстырыңыз.
  • Себебі: діріл (теңгеру пластинасы жоғалған, шлицтік қосылыс дұрыс құрастырылмаған, сырғыма вилканың биіктігі артылған, шарнирлер тозған, жетекші тісті дөңгелектің фланецінің сынуы, білік түтігінің иілуі).
    Жою тәсілі: білікті теңгеріңіз, бөлшектерді белгілерге сәйкес орнатыңыз, ақаулары бар бөлшектерді ауыстырыңыз (шлицтік вилка ауыстырылғаннан кейін білік міндетті түрде теңгеруге жатады).
  • Себебі: жоғары шу (аралық тірек мойынтірегінің сепараторы бұзылған).
    Жою тәсілі: тіректі жинақта ауыстырыңыз.

Артқы көпірдегі дүмпулер

  • Себебі: көпірдің жоғары дауысты шуы (гуіл) (жетекші тісті дөңгелек фланецін бекіту гайкасының босаңсуы, мойынтіректердің тозуы немесе зақымдануы).
    Жою тәсілі: гайканы тартып, мойынтіректердің күйін тексеріп, қажет болса оларды ауыстырыңыз.
  • Себебі: көпірдің жүрек соғысындай шуы (жетекті тісті дөңгелекті бекіту болттарының босаңсуы немесе оның қисайып орнатылуы).
    Жою тәсілі: жетекті тісті дөңгелектің бекіту болттарын тартып, оның биіктігін тексеріңіз.
  • Себебі: жоғары тонды шу (ыстыз) (май деңгейінің жеткіліксіздігі, сұйық май құйылған, тісті дөңгелектер тістерінің арасындағы контактінің дұрыс реттелмеуі, жұмыс беттеріндегі сызаттар).
    Жою тәсілі: май деңгейін қалпына келтіріп, майды ұсынылғанына ауыстырыңыз, контакт дақты тексеріп, реттеңіз, тісті дөңгелектерді ауыстырыңыз.
  • Себебі: жүріп өтуден кейін кенет үдегенде немесе бұрылыстарда көпірде күшті дүмпу (дифференциал бөлшектерінің күшті тозуы).
    Жою тәсілі: бас берілістегі және дифференциалдағы жалпы серпілісті тексеріңіз. Тозған бөлшектерді ауыстырыңыз.
  • Себебі: көпірде үздіксіз дүмпу мен шықырлау (тістердің немесе мойынтіректердің тозуы).
    Жою тәсілі: тозған бөлшектерді ауыстырыңыз.

Домалақ басқарудағы діріл мен соққылар

Астынан естілетін дүмпулердің себебі тірек жүйесінің ғана емес, автомобильдің басқару жүйесінің де ақаулықтары болуы мүмкін.

  • Себебі: алдыңғы доңғалақтар сатыларының мойынтіректеріндегі ұлғайған саңылау.
    Жою тәсілі: мойынтіректерді ауыстырыңыз.
  • Себебі: басқару тартқыштарының шарлы пальцтерін бекіту гайкаларының босаңсуы немесе шарлы шарнирлердегі ұлғайған саңылау.
    Жою тәсілі: гайкаларды тартыңыз немесе басқару тартқыштарының ұштарын ауыстырыңыз.
  • Себебі: басқару механизмі бекіткішінің босаңсуы.
    Жою тәсілі: басқару механизмінің бекіткішін тартыңыз.

70–80 км/сағ жылдамдықтан асқанда домалақ басқарудағы діріл мен соққылардың мүмкін себебі — алдыңғы доңғалақтардың дисбалансы.

Егер домалақ басқарудағы соққылар мен діріл тежеу педалін басқан сәтте пайда болса, тежеу калодкаларын ауыстыру, алдыңғы тежеу дискілерін жөндеу немесе ауыстыру қажет.

Тежегіштермен байланысты мәселелер

Тежеу тиімділігінің төмендеуі, тежеу кезіндегі сырғанау, тежеу педалінің биіктігі тежегіштерді шұғыл тексеруге дабыл болуы тиіс.

Тежеу сұйықтығы бөшкесі
16-сурет. Бөшкедегі тежеу сұйықтығының деңгейін тексеру.

Бас тежеу цилиндрі бөшкесіндегі тежеу сұйықтығының деңгейін (DOT 4 пайдалану ұсынылады) үнемі тексеріп отырыңыз. Деңгей бөшке қабырғасындағы MAX және MIN белгілерінің арасында болуы тиіс.

Тежеу тиімділігінің жоғалу себебі вакуум күшейткіштің қанағаттанарлықсыз жұмысы болуы мүмкін. Оны жылдам тексеру үшін жұмыс істемейтін қозғалтқышта разряджениені түсіру мақсатында тежеу педалін бірнеше рет басып, содан кейін педальді ұстап тұрып, қозғалтқышты іске қосыңыз. Егер қозғалтқыш іске қосылғаннан кейін педаль сәл төмен түссе, вакуум күшейткіш сау.

Вакуум күшейткіштің шлангісі
17-сурет. Вакуум күшейткіш шлангісінің тұтастығы мен бекітілуін тексеру.

Егер педаль қозғалмай қалса, шлангтің вакуум күшейткіштің кері клапанына және қозғалтқыштың вакуум сорғысына бекітілуінің тұтастығы мен сенімділігін тексеріңіз.

Күшейткіш шлангісін жөндеу
18-сурет. Ақаулы шлангті ауыстыру немесе жөндеу.

Ақаулы шлангті ауыстырыңыз немесе жөндеңіз. Егер шланг сау болса, вакуум күшейткішті ауыстыру қажет.

Алдыңғы тежегіштерді қарау
19-сурет. Алдыңғы дискілік тежеу механизмдерін қарау.

Егер тежеу тежеу педалінің биіктігі мен пульсациясымен қатар жүрсе, ең алдымен алдыңғы дискілік тежеу механизмдерінің күйін тексеру керек.

Автомобильді домкратқа қойып, алдыңғы доңғалақты шешіп, тежеу калодкаларының қозғалғыштығын тексеріңіз. Ол үшін суппорттағы терезе арқылы бұрауышпен калодкаларды тежеу дискісінен ығыстырып көріңіз. Егер калодкаларды ығыстыру мүмкін болмаса, олар суппорт ұяшықтарында қозғалғыштығын жоғалтқан немесе тежеу цилиндріндегі поршень қысылып қалған.

Поршеньнің қысылуы доңғалақтың үнемі жартылай тежелуіне, бағыттық тұрақтылықтың жоғалуына және сырғанауға әкеледі. Суппорт бекіткішінің жоғарғы болтын бұрап алып, оны қайтарып, калодкалардың қозғалғыштығын тексеріңіз. Егер олар қиындықпен қозғалса, калодка негіздерінің ұштұйық беттерін және бағыттағыштағы ұяшықтарды кір мен тоттан тазалаңыз.

Сол уақытта калодкалар жабындарының қалыңдығын тексеріңіз. Егер ол 2 мм-ден кем болса, калодкаларды ауыстырыңыз. Тежеу дискісін қараңыз: оның қалыңдығы 30 мм-ден кем болмауы, беті екі жақта да тегіс және жылтыр болуы тиіс. Егер беті тот басқан болса, оны ұсақ түйірлі наждак қағазымен тазалап көріңіз. Егер бұл көмектеспесе, дискілерді жонарғыға тапсыру немесе ауыстыру қажет.

Артқы барабан тежегіштерін қарау
20-сурет. Артқы доңғалақтардың барабан тежеу механизмдерінің күйін тексеру.

Егер тежеу автомобильдің кенет қозғалуымен және артқы доңғалақтар маңайындағы сықырлаумен қатар жүрсе, артқы бөлік сырғанаса, артқы доңғалақтардың барабан тежеу механизмдерінің күйін тексеріңіз.

Автомобильді домкратқа қойып, артқы доңғалақтар мен тежеу барабандарын кезекпен шешіңіз. Олардың жұмыс беттерінің диаметрлерін өлшеңіз.

Барабанның ішкі диаметрі 283,0 мм-ден аспауы, жұмыс беті тегіс және жылтыр болуы, сақиналы сызаттар мен айқын көрінетін сопақтық болмауы тиіс (биік 0,5 мм-ден аспауы).

Егер барабанның ішкі диаметрі рұқсат етілгеннен үлкен болса, сақиналы сызаттар өте терең болса немесе теңсіз тозу айқын көрінсе, барабанды жаңасымен ауыстыруға тура келеді.